Ο Δημήτρης Κατσούλας είναι συνταξιούχος του Ταμείου Νομικών. Παρουσιάζεται: “Εν συντομία λοιπόν, έχουμε και λέμε: Με καταγωγή από την Μεσσηνία, αποφάσισα εν μέσω Πανδημίας COVID-19, να αποχωριστώ την Ελλάδα και να εγκατασταθώ στο Μιλάνο, βρίσκοντας διέξοδο στις αναζητήσεις μου Μουσική και Θέατρο, όπου παραμένουν οι μεγάλες μου Αγάπες. Μότο ζωής: ΥΠΝΟΣ, Ο ΜΙΣΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ|

Η Πολιτιστική Κληρονομιά της χώρας, δυστυχώς, έχει μετατραπεί σε «επιχείρηση» αριθμών από το Υπουργείο Πολιτισμού το οποίο αντιμετωπίζει τα Μνημεία και τα Μουσεία με όρους λογιστικής πρακτικής. Αντί να προστατεύει και να αναδεικνύει την Ιστορία μας – ανεξαρτήτως  εισιτηρίων ή Εμπορικής κατ’ αυτό απόδοσης –, εφαρμόζει πολιτικές που οδηγούν στην απαξίωσή τους. Αφενός του ότι τα εισιτήρια όσο πάνε και γίνονται απλησίαστα για μια μέση οικογένεια, αφετέρου η προβολή υποβαθμίζεται και οι χώροι αφίενται στην τύχη τους να ρημάζουν, απλά και μόνο επειδή «δεν βγαίνουν τα νούμερα» λόγω μικρής τοπικής επισκεψιμότητας, δείχνοντας ότι για τους Κυβερνώντες ο Πολιτισμός είναι μάλλον βάρος παρά αξία ανεκτίμητη.

Ζούμε στη χώρα όπου η Ιστορία υπολογίζεται με όρους ταμειακής μηχανής. Το Υπουργείο Πολιτισμού μοιάζει να έχει ξεχάσει τον πρωταρχικό του ρόλο —τη διαφύλαξη και την ανάδειξη της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς—, και έχει μετατραπεί σ’ έναν απρόσωπο εισπρακτικό μηχανισμό που λειτουργεί αυστηρά με την πρακτική του λογιστή της γειτονιάς, υπολογίζοντας μόνο τη σχέση κόστους-οφέλους.

Για την ηγεσία του Υπουργείου, φαίνεται πως, εάν ένα Μνημείο ή ένα Περιφερειακό Μουσείο δεν φιλοξενεί «στρατιές» τουριστών για να γεμίσουν τα ταμεία με χιλιάδες ευρώ, τότε είναι άχρηστο. Αυτή η κοντόφθαλμη πολιτική έχει οδηγήσει στην πλήρη εγκατάλειψη δεκάδες  Ιστορικούς Χώρους ανά την Επικράτεια. Αρχαία Μνημεία και Μουσεία παλεύουν με τη φθορά του χρόνου, χωρίς συντήρηση, χωρίς το απολύτως βασικό προσωπικό, και με ούτε καν τα υποτυπώδη ωράρια λειτουργίας. Ο λόγος; «Η μικρή επισκεψιμότητα, επειδή δεν δικαιολογεί τα έξοδα λειτουργίας τους», σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τεχνοκρατών του Υπουργείου.

Η άθλια κατάσταση των υποδομών σε πολλούς Αρχαιολογικούς Χώρους αλλά και σε σπίτια-Αρχοντικά που έχουν συντηρηθεί ιδίοις χρήμασι στο μεγαλύτερό τους ποσοστό και μετατραπεί σε αξιόλογους Χώρους Πολιτισμού, είναι η απόδειξη αυτής της αδιαφορίας. Το Υπουργείο, μοιάζει να επενδύει μόνο σε «βαριά χαρτιά» και VIP υπηρεσίες, ενώ γυρνά την πλάτη στην πλούσια Επαρχιακή και Τοπική κοινωνία. Το μήνυμα που αποστέλλεται προς αυτή, είναι μάλλον ξεκάθαρο και ταυτοχρόνως κυνικό, μεταφραζόμενο σε μερικές απλές λέξεις: Αν οι Πρόγονοί μας δεν δημιούργησαν κάτι που να πωλεί για να εισρέουν εκατομμύρια επισκεπτών-τουριστών, η Ιστορία και οι μνήμες απαξιώνονται, δεν αξίζουν τον κόπο και κυρίως τα λεφτά τους.

Αντί ο Πολιτισμός να λειτουργεί ως φάρος Παιδείας και να είναι Δημόσιο αγαθό προσβάσιμο σε όλους, αντιμετωπίζεται σαν μια προβληματική επιχείρηση που κατεβάζει ρολά, αφήνοντάς την στο χρόνο να ρημάζει. Κι αφού οι επισκέπτες είναι ολίγοι, η λύση δεν είναι η καλύτερη προβολή ή ο εκσυγχρονισμός τους, αλλά το οριστικό λουκέτο και η απαξίωση. Τα Μνημεία μας, όμως, δεν είναι ούτε εμπορικά κέντρα ούτε τουριστικές ατραξιόν που κλείνουν το μάτι μόνο στο μαζικό τουρισμό. Είναι η μνήμη μας η ζωντανή. Τόση ένδεια Πολιτισμική δεν τους πρέπει, ας αφυπνιστούμε τέλος πάντων. Αργήσαμε όπως φάνηκε ν’ αντιληφθούμε τις προθέσεις του Υπουργείου Πολιτισμού.

Και …το ειρωνικότερο όλων; Την ίδια στιγμή που τα εγκαταλειμμένα ή κλειστά Περιφερειακά Μουσεία (σε αρκετά θα μπορούσα ν’ αναφερθώ, αλλά περιορίζομαι μόνο σε ένα από τις μερικές δεκάδες ανά την Επικράτεια ως παράδειγμα, για να καταδείξω τη γύμνια που επικρατεί, φειδόμενος του χρόνου για λόγους οικονομίας: Σ’ αυτό της Χώρας Τριφυλίας-Μεσσηνίας, καθότι παραμένει κλειστό ακόμη και κατά τις Καλοκαιρινές σεζόν επί έτη τουλάχιστον πέντε, με τις ενδείξεις: «Προσωρινά κλειστά», «Λόγω ανακαίνισης», «Συντήρηση και επέκταση» όπως αναγράφουν οι πινακίδες, εργασίες που δεν άρχισαν ποτέ, παρά το ότι έχει υπαχθεί το εν λόγω Μουσείο στα προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027 με την από 22/7/2023 συμπερίληψή του, με αποτέλεσμα ο πλούτος του μυθικού ήρωα και βασιλέα της Πύλου Νέστορος, να παραμένει μη αξιοποιήσιμος), είναι χώροι που ενώ «φωνάζουν» Ιστορία, στενάζουν από την έλλειψη βασικής Κρατικής επιχορήγησης. Από την άλλη πλευρά το Υπουργείο Πολιτισμού προωθεί την παραχώρηση λειτουργιών και εσόδων σε ιδιώτες  και τη δημιουργία Ανωνύμων Εταιρειών για τη διαχείριση των πόρων, αποδεικνύοντας ότι το όλο πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη χρημάτων, αλλά η παντελής έλλειψη οράματος.    

Η Ιστορία δεν είναι ένα απλό excel εσόδων-εξόδων, Κύριοι. Όσο το Υπουργείο Πολιτισμού θα μετράει την Πολιτιστική μας Κληρονομιά με τις εισπράξεις των εισιτηρίων, θα αποδεικνύει περίτρανα ότι υπολογίζει με γνώμονα την τιμή των πάντων, αλλά όσον αφορά στην αξία των πλούσιων εκθεμάτων που στεγάζονται στον συγκεκριμένο χώρο, …αυτή, «αφήνεται να αναμένει, θα εκτιμηθεί όταν έρθει η ώρα της, διότι τώρα (και για πάντα επιτρέψτε μου θα) προέχουν τα Επώνυμα».

…Και οι κράχτες – πωλούν φιγούρα και αέρα κοπανιστό για θέα με ηλιοβασιλέματα– με τους «δημοφιλείς» αυτούς νησιωτικούς προορισμούς να συγκεντρώνουν ΤΑ εκατομμύρια, χάριν της διαφημιζόμενης ομορφιάς τους περισσότερο και ολιγότερο των Αρχαιοτήτων τους. Αλλά, από ένα Κράτος της σταθερότητας της αρπαχτής, των καιροσκόπων και των …παρατράγουδων, δεν πρέπει ν’ αναμένει κάποιος κάτι το ολιγότερο.

Και ένα ερώτημα, εάν επιτρέπεται να διατυπώσουμε: Επειδή «άκρα του τάφου σιωπή» επικρατεί για τη Σύμβουλο της Υπουργού Πολιτισμού Άννα Παναγιωταρέα, καιρό τώρα, γνωρίζει κανείς εάν συνεχίζει να επιβλέπει το Λόφο Καστά της Αμφίπολης ή περατώθηκαν οι επιβλέψεις της και επανήλθε στο πλευρό της Υπουργού, συνοδεύοντάς την στις νέες χαράξεις των Πολιτιστικών της εκκρεμοτήτων όπως τελευταίως αυτές των αναβαθμίσεων της Καστροπολιτείας του Μυστρά, που στέφθηκαν με επιτυχία ή τέλος πάντων τι έργο προσφέρει σήμερα δίπλα στην Υπουργό Πολιτισμού η κα Άννα Παναγιωταρέα; Θα ήταν ενδιαφέρον εάν το πληροφορούμεθα.

Συγγενείς αντιστοιχίσεις: Φίλε Γιώργη (έτσι όπως υπέγραφες δισκογραφικά), Αραπάκη. Είκοσι πέντε χρόνια μετά την ανελλιπή λειτουργία της μπουάτ «Βάτραχοι» (1983 – 2008), και δέκα οκτώ από την τελευταία σου εμφάνιση στην οδό Σόλωνος 103, νομίζω ότι είναι πολλά, πάρα πολλά. Υποθέτω ότι το Βραχάτι Κορινθίας που επέλεξες ν’ αποσυρθείς αφού σιχάθηκες το κέντρο της Αθήνας, σε απορρόφησε στην κυριολεξία, διότι εκεί ίσως να ξαναβρήκες τους ρυθμούς της ζωής που τόσο πολύ έψαχνες κι αναζητούσες, επειδή η Αθήνα σου είχε γίνει σφιχτό λουρί στο λαιμό. Δεν ξέρω εάν και κατά πόσο αληθεύουν αυτά που πληροφορήθηκα από κοινούς μας φίλους, ότι είναι στη σκέψη σου για επάνοδο τους Χειμώνες σε κάποιο προάστιο της Αθήνας, στήνοντας κάτι το αντίστοιχο με τους «Βατράχους», παραχωρώντας το μικρόφωνο στο κοινό σου, κερνώντας το με το εξαιρετικό κρασί δικής σου «σοδειάς» και ένα ενιαίο ποσό εισόδου με ποτό πολύ-πολύ προσιτό.  Όταν και εάν το αποφασίσεις, στείλε μήνυμα όπως αυτό εδώ ας πούμε: