Κοινωνία - Ελλάδα - Οικονομία

Τo Matrix και η έξοδος κινδύνου, του Ηλία Καραβόλια

Spread the love

Ηλίας Καραβόλιας

Με όλο αυτό το καταθλιπτικό σκηνικό της αβεβαιότητας ίσως και να ζούμε ήδη μέσα στο Matrix, όπως διάβασα κάπου. Δηλαδή σε ένα προσομοιωτικό περιβάλλον, αυτό που παρουσιαζότανε στην κινηματογραφική τριλογία. Κατ αρχήν η όποια προβολή μας στο μέλλον είναι αναστρέψιμη, αγκυροβολημένη στο ξεκίνημα της πανδημίας, στον χρόνο που δεν καταλαβαίνουμε πως πέρασε. Το ανέμελο σερφάρισμα στο διαδίκτυο αντικαθιστά στο νου το κενό μεταξύ ορθολογικών και ανορθολογικών παραδοχών γύρω απο τα δρώμενα. Το σίγουρο είναι ότι με το σκρολάρισμα στην οθόνη απωθείται το άγχος και η ανασφάλεια. Και ότι το υποκείμενο υποδύεται τον μεσολαβητικό ρόλο του συντονιστή ανάμεσα στην πραγματικότητα και στους κινδύνους της. Ο κίνδυνος εσωτερικεύεται και εμείς τον διοχετεύουμε στο συλλογικό νου, στο φαντασιακό Matrix .

Σήμερα το οικονομικό υποκείμενο επιδοτείται μεν για να μην παράγει και να μην καταναλώνει όπως πριν αλλά στην ουσία ,μέσα στις οθόνες, παράγει και ταυτόχρονα καταναλώνει τον ίδιο του τον εαυτό. Για την ακρίβεια : αναλώνει τον δυνητικό εαυτό του αφού η νοητική επεξεργασία ενός πραγματικού κινδύνου τον οδηγεί στην άσκοπη συχνά ιντερνετική αναζήτηση, ξέροντας εκ των προτέρων ότι δεν υπάρχει ούτε κίνδυνος ούτε και έξοδος κινδύνου.

Όπως εύστοχα είπε o Lacan, και μας το θυμίζει ο Ζizek, το κουμπί ”κλείστε την πόρτα” στα περισσότερα ασανσέρ, είναι χωρίς καμιά απολύτως λειτουργία. Τοποθετείται εκεί για να δίνει στα άτομα την εντύπωση ότι κατά κάποιο τρόπο συμμετέχουν στην ταχύτητα του ταξιδιού με το ασανσέρ. Aυτό το κουμπί δεν υπάρχει στο ασανσέρ της σημερινής βιοπολιτικής καθυπόταξης και το έχουμε τοποθετήσει νοερά στην ψηφιακή μας καθημερινότητα. Αυτό που ”δουλεύει” είναι ένας ασυνείδητος εθισμός, που μας επισημαίνει ότι κάτι θα υπάρχει εκεί έξω, κάτι θα μας αναδυθεί από τις οθόνες του Matrix, που πρέπει ψυχαναγκαστικά να το ψάξουμε για να απωθήσουμε το κακό που δεν βλέπουμε στην αληθινή ζωή -τον αόρατο ιό.

Έτσι μετακομίζουμε σε έναν δυνητικό κόσμο όπου εμπλέκονται όλοι οι Εαυτοί εποικίζοντας ο ένας τον άλλο, και ετσι δεν υπάρχει Ένας αλλά πολλαπλοί Εαυτοί.  Ο φιλόσοφος Zizek μιλάει για την διανοητική έλξη του  Matrix  και αναλύει την δομική αιτιότητα αυτού του πολλαπλού Εαυτού και της εικονικής πραγματικότητας. Ισχυρίζεται ότι ο κόσμος είναι απλώς ένας αντικατοπτρισμός που γεννιέται από έναν οικουμενικό νου, ενσαρκωμένο στο διαδίκτυο. Κάνει  λόγο για μια κυβερνο-μηχανή η οποία γεννάει μια «προσομοιωμένη» εμπειρία πραγματικότητας που τείνει να μη διακρίνεται από την γνήσια πραγματικότητα. Κάτι σαν μια αλληγορία του σπηλαίου του Πλάτωνα ( άνθρωποι φυλακισμένοι, δεμένοι σφιχτά στα καθίσματά τους και αναγκασμένοι να παρακολουθούν τη σκιώδη παράσταση που λαθεμένα θεωρούν πως είναι πραγματικότητα).

Το Μatrix είναι η εικονική συμβολική τάξη που δομεί αυτή την πραγματικότητα για μας. Είναι η άπιαστη διάσταση. Το φιλοσοφικό όμως ερώτημα στην εποχή της πανδημίας είναι ποια είναι αυτή η συμβολική διάσταση για εμάς που ζούμε μέσα σε μια οθόνη δυνητικού κόσμου, εκτεθειμένοι σε ένα χαοτικό σύμπαν. Πρέπει το κάθε υποκείμενο να αναλογιστεί την θέση του (κοινωνική και οικονομική) μέσα στο Matrix. Για να μην γίνει η κάθε οθόνη του δικτύου το κάτοπτρο της παθητικής εξέλιξης που σηματοδοτεί αυτή η «αίγλη του ψηφιακού» όπου o χρόνος πλέον κλασματοποιείται. Όπως και ο ανθρώπινος μόχθος.

Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να διεισδύσουμε στη ρωγμή μεταξύ πραγματικού/δυνητικού. Έστω και αν η πανδημία αναστέλλει την ίδια την αίσθηση του παρόντος.  Για να μην χαθούμε μέσα στην υπερπραγματικότητα του Μatrix, ενός κόσμου  όπου το υποκείμενο ποτέ δεν κυριαρχεί πλήρως πάνω στα αποτελέσματα των πράξεών του.

όλα τα συγγραφικά έσοδα θα διατεθούν σε οικογένειες με παιδικό καρκίνο.

Θα το βρείτε: σε “Πολιτεία”, “Πρωτοπορία” Αθήνας-Θεσσαλονίκης-Πάτρας, “Ιανός” Αθήνας και Θεσσαλονίκης, και σε όλα τα βιβλιοπωλεία της Ελλάδας και του εξωτερικού που θα ζητηθεί σε 2-5 ημέρες. β) ΗΠΑ μέσω του “Εθνικού Κήρυκα”. γ)στις εκδόσεις Φίλντισι on line, με μειλ ή τηλεφωνικά 210 65 40 170 – [email protected]

* Το άρθρο απηχεί τις απόψεις του συντάκτη του.  

The article expresses the views of the author

iPorta.gr


Το άρθρο απηχεί τις απόψεις του συντάκτη του.
The article expresses the views of the author iPorta.gr

Βιβλίο: ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΕ ΔΕΚΑ ΠΡΑΞΕΙΣ”, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΙΛΝΤΙΣΙ

SHARE
RELATED POSTS
Σκουριές και εξόρυξη χρυσού: τι σημαίνει ο ΧΥΤΕΑ στον Κοκκινόλακκα, του Δρ Κυριάκου Παναγιωτόπουλου
Η σκοτεινή Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, του Μάνου Στεφανίδη
Σαν να μην έγινε ποτέ, του Κωνσταντίνου Καραγιαννόπουλου

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.