Πόρτα σε ιστορίες/χρονογραφήματα/διηγήματα

Πάθη και Πάθος (Μ.Τρίτη), του Μάνου Στεφανίδη

Spread the love
  • 43
    Shares

Ο Μάνος Στεφανίδης είναι Ιστορικός Τέχνης και Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ

“Θε να νηστεύω το φιλί ώσπου να με φιλήσεις” Άσμα Ασμάτων

Διαβάστε επίσης: Για το Τροπάριο της Κασσιανής

Πέρασαν οι Χαιρετισμοί με τους λάτρεις των ακολουθιών αυτών έγκλειστους και μπήκαμε σε μια αναγκαστικά ψυχρή Μεγαλοβδομάδα. Θυμάμαι πέρσι να παρακολουθώ τα τροπάρια της Μεγάλης Τρίτης στη Μητρόπολη των Αθηνών με το ψηφιδωτό του Ευαγγελισμού, του ευφρόσυνου αγγέλματος δηλαδή, να λάμπει στην άψογα ανακαινισμένη πρόσοψη της. Κι ένας ουρανός, μόλις ξεπλυμένος από τη βροχή, να μπλεδίζει ιριδίζοντας απόκοσμα. Γλυκασμός από το ανομολόγητο θαύμα της ημέρας που τελειώνει θριαμβικά αλλά και αφόρητη νοσταλγία για εκείνη την παιδικότητα που χάθηκε και που ακόμη διεκδικούμε. Όσο μεγαλώνουμε, τόσο περισσότερο! Πάθη κι άλλα πάθη της ψυχής που αγωνιά να γίνει σώμα καθώς προσεγγίζουμε το Πάθος.

Εν προκειμένω οι Χαιρετισμοί στην απόλυτη, την άμωμη Γυναίκα, η τον θείον μαργαρίτην αποκυήσασαν που προετοίμασαν τις μέρες που διανύουμε. Οι ύμνοι προς την καιόμενην βάτον. Την αεί θαλαττεύουσαν εν τω πελάγει των θλίψεων. Την δρόσον την μυστικήν… Το πυρίμορφον όχημα, την χαρμονή των Αγγέλων!

Κι έπειτα η άλλη γυναίκα, η Μαγδαληνή, ολοκληρωμένη και δικαιωμένη όχι από την άρνηση αλλά από τη λατρεία του σώματος. Από την θέωση μέσω της ηδονής που δεν συνιστά αμαρτία. Εκεί ακριβώς που η μονοθεϊστική θρησκεία της Ιουδαίας συναντά τον ελληνικό παγανισμό και επιζητεί την στήριξη των φιλοσοφικών του περί ψυχής, κειμένων.

Αλήθεια, διερωτώμαι, η Κεχαριτωμένη και Άχραντος Μαρία λατρεύτηκε μεν και λατρεύεται από πλήθη καμνόντων, από τα ναυάγια της ζωής, η ίδια όμως ερωτεύτηκε ποτέ; Αισθάνθηκε εκείνο το σκίρτημα που νιώθουν ασχέτως και οι έφηβοι και οι γέροι όταν σαν από θαύμα το ένα βλέμμα διασταυρώνεται με το απέναντι βλέμμα; Και δεν εννοώ έρωτα σωμάτων αλλά μόνο το ρίγος της ματιάς…

Όχι. Κατηγορηματικά όχι! Δεν προβλεπόταν στην συμφωνία. Για την οποία βέβαια η ίδια ούτε ρωτήθηκε καν. Αφού… “Ιδού η δούλη Κυρίου γέννητω μοι κατά το ρήμα Σου”. Σε μια κοινωνία ανδρών οι γυναίκες είχαν ένα και μόνο δικαίωμα που συνιστά και αδιαπραγμάτευτη υποχρέωση: Να υποτάσσονται.

Υπήρξε δηλαδή η κόρη της Ναζαρέτ, μια γυναίκα που επελέγη μεν για τον υπέρτατο ρόλο, για να κυοφορήσει τον Αχώρητον, χωρίς όμως να δεχτεί ούτε το ελάχιστο της σωματικής έξαψης. Επαναλαμβάνω: Όχι συνουσία αλλά έστω ένα χάδι στο μάγουλο, ένα φιλί στα μαλλιά, ένα φιλί στο στήθος, ένα φιλί στα χείλη. Ένα τρυφερό μυστικό στο αυτί.Της προσφέρθηκε το απόλυτο μεγαλείο χωρίς όμως ούτε την παραμικρή σταγόνα ερωτικής συγκίνησης. Χωρίς, μ’ άλλα λόγια, αυτή την έξαψη της σάρκας, την απογείωση του σώματος που νιώθει και η πιο ασήμαντη, η πιο άσχημη γυναίκα. Και καταδικάστηκε να την ερωτεύονται μόνο ανέραστοι καλόγεροι σε σκοτεινά κελλιά και να της εξομολογούνται το κουραστικό, το άκαρπο πάθος τους με πυρετικά μάτια. ” Τας της σαρκός ημών επαναστάσεις κατάστειλον”. Έρωτας χωρίς έρωτα. Αυτόν που θα αποκαλέσουν λανθασμένα “πλατωνικό”.

Έπειτα όλα αυτά τα εγκώμια, όλα αυτά τα χαίρε, τα Ανύμφευτε, τα Κεχαριτωμένη, τα Παντάνασσα, το Όρος Αλατόμητον, το Βάθος Αμέτρητον ηχούν λίγο σαν μεταφυσική ειρωνεία. Γιατί, τί να τον κάνεις τον ουρανό, αν δεν κουβαλάς και λίγο χώμα επιθυμίας στις τσέπες σου; Λίγο ιδρώτα ηδονής; Ένα άγγιγμα στις λαγόνες;

Η Παναγία Παρθένος διαλέχτηκε για να ζήσει ισόβια το προοικονομημένο πένθος της. Το κόστος της αιωνιότητας! Το μόνο πάθος να είναι το πένθος. Εν τέλει, ο μόνος και βέβαια ανεκπλήρωτος έρωτας της, ήταν εκείνος προς τον Μονογενή της, τον Υιόν και Λόγον του Θεού, που όμως της απηύθυνε στην κορυφαία στιγμή του προσωπικού Του μαρτυρίου αλλά και της δικής της δοκιμασίας τον πιο πικρό λόγο. Τον λόγο της αποξένωσης: “Γύναι, ιδού ο υιός σου” δείχνοντας της έναν ξένο!

Μπορεί λοιπόν να μην βίωσε τον έρωτα, έζησε όμως την προδοσία από τον έρωτα όπως και όλοι εμείς οι υπόλοιποι, οι στερημένοι από κάθε ευλογία του επέκεινα. Σ’ αυτό μοιάζουμε μαζί της.

Ίσως γιαυτό, από όλα τα πρόσωπα του θρησκευτικού Μύθου, η Μαρία είναι το πιο προσιτό, το πιο οικείο. Μάς ενώνουν με εκείνην όχι οι απέραντοι, οι άδειοι ουρανοί αλλά τα ανώφελα, τα σπαταλημένα δάκρυα για έναν έρωτα που δεν έστερξε …

ΥΓ. Πάντα στην συνείδηση μου η Μαρία έχει την μορφή είτε της παλαιολόγειας Παναγίας του Μέρωνα στο Ρέθυμνο είτε της Ειρήνης Παππά όταν ερμήνευε στη Ρώμη μεταξύ των άλλων – stabat mater dolorosa, έστη η μήτηρ δάκρυ χέουσα, μονόλογος της Μήδειας κλπ. – κι ένα δικό μου κείμενο (!) σχετικό με το πένθος του έρωτα και την Σεμέλη, την ερωμένη του Δία που κάηκε από το ίδιο της το πάθος. Τέλος της δεκαετίας του ’80 στο Κολοσσαίο! Φορώντας το εκπληκτικό ένδυμα του Γιάννη Μετζικώφ. Δεν θυμάμαι το όνομα του Ιταλού φωτογράφου. Εκεί, στη ρίζα του Σταυρού, θρηνώντας τον αγαπημένο άντρα, τον συμβολικό γιό και νυμφίο – πόσο μεσογειακά φροϋδικό! – η Ειρήνη ένωσε στο ίδιο πρόσωπο την Παναγία και τη Μαγδαληνή. Σε κοινό, λυτρωτικό δάκρυ…

Αχ Ειρήνη, ποτέ δεν κατάφερα να σού πω όπως και όσο θα έπρεπε, το τεράστιο ευχαριστώ που σού οφείλω.

* Το άρθρο απηχεί τις απόψεις του συντάκτη του.  

The article expresses the views of the author

iPorta.gr

  • 43
    Shares
SHARE
RELATED POSTS
Για προληπτικούς…, του Γιώργου Αρκουλή
Ο Πάπας μίλησε!, του Γιώργου Αρκουλή
Τα πασχαλινά παπούτσια

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.