Τι ακριβώς αντικρίζω επάνω Σου, Χριστέ μου, όταν στέκομαι κάτω από τον Σταυρό Σου; Τι είναι αυτό που δεν αντέχεται και όμως με κρατά εδώ;Τι είναι αυτό που με συντρίβει και όμως δεν με αφήνει να φύγω; Σε κοιτώ κρεμασμένο, γυμνωμένο, ατιμασμένο, παραδομένο στη βία των ανθρώπων, και δεν ξέρω αν πρέπει να σιωπήσω ή να φωνάξω.Γιατί πώς να Σε προσκυνήσω ήρεμα;Πώς να γονατίσω μπροστά Σου με μια τακτοποιημένη ευσέβεια, όταν όλο το σώμα Σου είναι η αποκάλυψη της πιο άδικης αλήθειας του κόσμου;Εσύ δεν στέκεσαι ενώπιόν μου ως μια θρησκευτική παρηγορία, αλλά ως πληγή ανοιχτή, ως σκάνδαλο, ως κατηγορία.Και θέλω να Σε ρωτήσω: γιατί, Χριστέ μου, το άσπιλο να συντρίβεται τόσο εύκολα; γιατί η αθωότητα να παραδίδεται τόσο συχνά στη χλεύη; γιατί το φως να σηκώνει πάντοτε επάνω του το μίσος του κόσμου;

Και καθώς Σε κοιτώ, Χριστέ μου, έρχονται μπροστά μου όλοι εκείνοι που πήρε η ζωή βίαια, άδικα, πρόωρα, ακατανόητα. Έρχονται τα παιδιά που δεν πρόλαβαν να μεγαλώσουν, οι νέοι που έφυγαν ενώ το όνομά τους ακουγόταν ακόμη ζωντανό μέσα στο σπίτι, οι μάνες που έμειναν να στρώνουν ένα τραπέζι για κάποιον που δεν θα γυρίσει, οι πατέρες που κρατούν μέσα τους μια συντριβή χωρίς γλώσσα, οι αδελφοί, οι φίλοι, οι αγαπημένοι που συνεχίζουν να μιλούν στους νεκρούς τους σαν να μπορούν ακόμη να τους ακούσουν.

Και τότε θέλω να Σε ρωτήσω, Χριστέ μου: πού πηγαίνει τόση αγάπη όταν δεν έχει πια σώμα να αγγίξει; πού πηγαίνει το χάδι που έμεινε μετέωρο; πού πηγαίνει η φωνή που φώναζε ένα όνομα και τώρα πέφτει πάνω σε τοίχους, σε ρούχα αφόρετα, σε δωμάτια κλειστά, σε φωτογραφίες;

Πες μου, Χριστέ μου, τι σημαίνει να επιζεί κανείς από εκείνον που αγαπούσε περισσότερο από τον εαυτό του;

Και γιατί, Χριστέ μου, το πένθος να είναι τόσο αδυσώπητο;

Γιατί να μην τελειώνει με την ταφή;

Γιατί να επιστρέφει τη νύχτα, την ώρα που όλα ησυχάζουν, και να ανοίγει πάλι το τραύμα σαν να συνέβη μόλις τώρα;

Γιατί να υπάρχουν άνθρωποι που αναπνέουν ακόμη, αλλά μέσα τους έχει ήδη πεθάνει ένας ολόκληρος κόσμος;

Γιατί να υπάρχουν γονείς που στέκονται μπροστά σε έναν τάφο και νιώθουν πως έχει παραβιαστεί η ίδια η τάξη της δημιουργίας;

Γιατί να υπάρχουν άνθρωποι που κουβαλούν στους ώμους τους όχι μόνο την απώλεια, αλλά και την αδικία της απώλειας, την αίσθηση ότι κάποιος έφυγε όχι όταν ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, αλλά επειδή ο κόσμος στάθηκε βίαιος, ανάλγητος, αδιάφορος, εγκληματικά πρόχειρος;

Και Σε ρωτώ, Χριστέ μου: πώς αντέχεται αυτή η αίσθηση ότι δεν χάθηκε μόνο ένας άνθρωπος, αλλά μαζί του χάθηκε μια ολόκληρη δυνατότητα αγάπης, μέλλοντος, σχέσης, κοινού χρόνου;

Κι όμως, Χριστέ μου, εκείνο που με γονατίζει περισσότερο δεν είναι μόνο ότι υποφέρεις, αλλά ότι δεν υποφέρεις από μακριά. Δεν με κοιτάς έξω από το πένθος μου.

Δεν μου μιλάς από μια ασφαλή ουράνια απόσταση.

Δεν μου λες εύκολα λόγια για να συμβιβαστώ.

Δεν μου ζητάς να εξηγήσω το κακό, να δικαιολογήσω το άδικο, να ωραιοποιήσω τη συντριβή. Στέκεσαι ενώπιόν μου πληγωμένος, εγκαταλελειμμένος, διψασμένος, προδομένος, και μου φανερώνεις ότι Εσύ, ο ίδιος, μπήκες μέσα σε όλο εκείνο το σκοτάδι που εγώ φοβάμαι να ονομάσω.

Μπήκες, Χριστέ μου, στη μοναξιά εκείνου που νιώθει πως κανείς δεν τον καταλαβαίνει.

Μπήκες στην ερημία εκείνου που φωνάζει και δεν παίρνει απάντηση.

Μπήκες στο ράγισμα του νου, στην ταραχή της καρδιάς, στην αβυσσαλέα εμπειρία του «γιατί».

Και έτσι, καθώς

Σε βλέπω επάνω στον Σταυρό, δεν μπορώ παρά να Σε ρωτήσω με δέος: είναι άραγε αυτό το μυστήριό Σου;

Ότι δεν ήρθες να καταργήσεις από έξω τον ανθρώπινο πόνο, αλλά να τον κατοικήσεις από μέσα;

Αλλά ακριβώς γι’ αυτό, Χριστέ μου, δεν μπορώ να μη θυμώσω μπροστά Σου.

Θυμώνω για την αδικία.

Θυμώνω για τους αθώους που χάνονται και για τους ενόχους που συνεχίζουν σαν να μη συνέβη τίποτε.

Θυμώνω για έναν κόσμο που μαθαίνει να ζει πάνω σε ξένα ερείπια, πάνω σε ξένα μνήματα, πάνω σε ξένα δάκρυα.

Θυμώνω για τις εύκολες κουβέντες που λέγονται πάνω από τον πόνο των άλλων, για τις ευσέβειες που γίνονται καταφύγιο δειλίας, για τη θρησκευτικότητα που τολμά καμιά φορά να μιλά για Σένα χωρίς να τρέμει μπροστά σε κάθε αδικημένο σώμα.

Και γι’ αυτό θέλω να Σε ρωτήσω, Χριστέ μου, με όλη τη σπαρακτική μου αμηχανία: τι νόημα έχει να προσκυνούμε Εσένα, τον Εσταυρωμένο, αν δεν συντριβόμαστε μπροστά σε κάθε άνθρωπο που σταυρώνεται άδικα μέσα στην ιστορία;

Τι νόημα έχει να φιλούμε τα πόδια Σου, αν δεν αναγνωρίζουμε ότι τα καρφιά Σου συνεχίζονται σε κάθε μάνα που θάβει το παιδί της, σε κάθε πατέρα που στέκει άφωνος μπροστά στο αδιανόητο, σε κάθε σπίτι που έμεινε ξαφνικά χωρίς φωνή, χωρίς βήμα, χωρίς επιστροφή;

Γι’ αυτό έρχομαι σήμερα σε Σένα, Χριστέ μου, όχι για να ησυχάσω εύκολα, αλλά για να μείνω μαζί Σου μέσα στο φοβερό μυστήριο της οδύνης.

Έρχομαι να Σου φέρω τα ονόματα εκείνων που πήρε η ζωή, τα πρόσωπα που δεν ξεχνιούνται, τις αγκαλιές που έμειναν ανοιχτές χωρίς σώμα, τα σπίτια που έμαθαν πια να αναπνέουν με έλλειψη.

Έρχομαι να Σου φέρω όλη την οργή μου, όλη την απορία μου, όλη τη συντριβή μου, όλη την αίσθηση ότι ο κόσμος αυτός δεν ξέρει να φυλάξει ό,τι πιο πολύτιμο του δόθηκε.

Και δεν Σου ζητώ, Χριστέ μου, να σβήσεις το πένθος μου, ούτε να το κάνεις εύκολο, ούτε να το μετατρέψεις σε μια ωραία ιδέα περί αθανασίας.

Σου ζητώ να μην αφήσεις κανέναν θρήνο να πέσει στο κενό.

Σου ζητώ να μην αφήσεις καμία απώλεια να γίνει απλό γεγονός. Σου ζητώ να μην αφήσεις καμία κραυγή χωρίς ακρόαση.

Σου ζητώ να μπεις ακόμη βαθύτερα εκεί όπου ο άνθρωπος δεν αντέχει άλλο και να σταθείς εκεί Εσύ, ως ο μόνος που γνωρίζει τι σημαίνει εγκατάλειψη χωρίς να παύει να είναι Αγάπη. Και μόνο τότε ίσως μπορέσω να καταλάβω πως ο Σταυρός Σου δεν είναι το τέλος της ελπίδας, αλλά ο τόπος όπου ακόμη και το πιο αβάσταχτο πένθος περιμένει, με σπασμένη φωνή, τη μυστική του Ανάσταση.