Ο Γιάννης Πανούσης είναι Ομότιμος Καθηγητής Εγκληματολογίας του Παν/μιου Αθηνών και ποιητής-συγγραφέας. Έχουν εκδοθεί ποιητικές συλλογές με το όνομά του και στο παρελθόν με το ψευδώνυμο Γιάννης Απαρθινός.

Διαβάστε όλα τα άρθρα του Γιάννη Πανούση ΕΔΩ

Ποιητής δεν είναι αυτός που τα ομορφαίνει όλα

‘Αννα Μαυροειδή, Μνήμη σε χρήση

Ακολουθώντας τη σκέψη της ποιήτριας αναρωτιέμαι με τη σειρά μου ‘αν ο ποιητής είναι εκείνος που τα ασχημίζει όλα’

Επειδή σαφής γενική απάντηση δεν μπορεί να υπάρχει,σκέφτηκα να θέσω εις εαυτόν και αλλήλους κάποια ερωτήματα,προς αναστοχασμόν

1. η Ποίηση είναι μία Τέχνη της πολιτικής θέσης , της ιδεολογικής αντι-παρά-θεσης ή της ουδετερότητας;[1]

2. εμφιλοχωρούν στην Ποίηση ‘ανατρεπτικές ιδέες’ [για το Εκεί και το Αλλού][2]

3. ποιό είναι το Ιδανικό της Ποίησης; [όχι του κάθε ποιητή ξεχωριστά για την ανάδυση των εσωτερικών συγκρούσεων, τα τραύματα μνήμης, τις προσωπικές δοκιμασίες ή τις ψυχικές καταβυθίσεις του]

4. υπάρχει ενιαίο νόημα στην Ποίηση ή ο κάθε ποιητής περνάει τα δικά του μηνύματα [συμβολικά,υπερρεαλιστικά,αποκαλυπτικά κλπ] μέσω αμφισημιών ή αλληγοριών;

5. πόσο πραγματικός κι όχι εικονικός ή ψυχοβιωματικός είναι ο κόσμος που περι-γράφουν ορισμένοι ποιητές [ιδίως αυτοί της ‘φυγής’ ή του ‘εξομολογητικού Εγώ’];[3]

6. επιτρέπεται ο ποιητής να διαθέτει μόνον ‘κομματική ευαισθησία’[4] κι όχι ευρύτερα κοινωνική;

7. θα ήθελε ο ποιητής ν’αγαπιέται μόνον από αγνώστους και να ‘περιφρονείται’ από τους ειδικούς;

8. το ποίημα τρέχει πιο γρήγορα από την εποχή του, οπισθοδρομεί ή απο-μιμείται;

9. παράγει το ποίημα ‘ταραχώδη κύματα’[5] και ο ποιητής πληρώνει το τίμημα της αντίστασης;[6]

10.πόσο συμβατά με την ανάγνωση της Ποίησης  είναι τ’ακούσματα από πλατφόρμες των audiobooks;[7]

Προφανώς οι παραπάνω ερωτήσεις δεν είναι οι μοναδικές που εγείρονται σ’αυτούς τους δύσκολους καιρούς,όπου με ‘κακές λέξεις’επιχειρούν μερικοί να γράψουν ‘παρα-ποιήσεις’[8]

Θέλω όμως να πιστεύω ότι χωρίς φόβο και πάθος,’ομορφαίνοντας ή ασχημίζοντας  με τα ποιήματά τους τον κόσμο’,δηλαδή περι-γράφοντάς τον πιο όμορφο ή πιο άσχημο απ’ό,τι πραγματικά είναι,δίχως όμως ν’ασχημονούνε με δηλώσεις και φανφαρισμούς, μπορούν οι ποιητές να προσδώσουνε στην Ποίηση την ισχύ και τη λειτουργία  της ηθικοαξιακής κάθαρσης[9],που τόσο ανάγκη έχει η κοινωνία μας

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

[1] πρβλ.Χαριτίνη Καρακωστάκη, Ποιά γλώσσα μιλάει η αντίδραση;, Βήμα Κυριακής 27/9/26

[2] βλ.Αλέξιος Μάϊνας, “ο κόσμος είναι ένα αχανές μυθιστόρημα εν προόδω’’, Βήμα Κυριακής 27/9/26

[3] Δ.Ξένος, Λογοτεχνικό καφενείο,3^η Χιλιετία 109/26,49[…ένας φίλος γράφει στίχους για φτωχούς ανθρακωρύχους, κάποιος γίνεται παρέα για να τα περνά ωραία, κάποιο θέμα ν’αναδείξει κι ό,τι ήθελε προκύψει…]-βλ.και Χρ.Στέργ.Μπελλές, Η ποίησή μου είμαι εγώ [Έλλη Λάγιου, Φωτός σμιλέγματα, Κούρος 2026],f ractalart.gr 20/10/26

[4] Μιχ.Μητσός, Αθάνατα φτερά [για Διονύση Σαββόπουλο], Νέα 21/10/26

[5] Νίκος Καρούζος, Διερωτήσεις για να μην κάθομαι άεργος, 3^η Χιλιετία 109/26,16

[5] Δ.Πιστικός, Οι τσίχλες, 3^η Χιλιετία 109/26,28 […οι ποιητές εξορίζονται ή εκτελούνται με άλλο τρόπο…]

[7] Δ.Ρηγόπουλος, Εσείς πόσα βιβλία έχετε ακούσει;, Καθημερινή Κυριακής 25/10/26

[8] πρβλ.Μάρκος Καρασαρίνης, Η λέξη της εποχής, Νέες εποχές/Βήμα Κυριακής 20/9/26

[9]Π.Καραβασίλης, Η ψυχανάλυση και η ποίηση, Φωνή Λογοτεχνών 52/26,8