Το σημερινό Ιράν αποτελεί ένα κράτος με αξιοσημείωτη ιστορική και  πολιτισμική παράδοση, οι καταβολές του οποίου αριθμούν 12 και πλέον αιώνες ζωής. Ενδεικτικά αναφέρω πως οι πρώτοι οργανωμένοι οικισμοί εμφανίζονται στην περιοχή αυτή απο το 7.000 π.Χ  , ενώ στο διάστημα μεταξύ της πρώτης χιλιετίας π.Χ. μέχρι και τον 7ο αιώνα μ.Χ. αναπτύχθηκαν κραταιές αυτοκρατορίες τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό, όσο πολυ περισσότερο σε γεωγραφικό πλάτος. Σύμφωνα με τις πηγές, η Περσική αυτοκρατορία , στο απόγειο της δόξας της εκτεινόταν απο τη Μικρά Ασία μεχρι και τον Ινδό ποταμό, εμπερικλείοντας σε αυτό το χαοτικό σύνολο τουλάχιστον 20 διαφορετικές εθνότητες.  Απο που προέρχεται ομως η ονομασία Ιραν και κατ’ επέκταση ο φυλετικός προσδιορισμός Πέρσες;

Η απάντηση αν και προφανής δεν ειναι καθόλου αμελητέα, αν λάβουμε υπόψιν το γεγονός οτι « Ιραν» είναι  ονομασία των ίδιων των Περσών  η γενική κλιση της οποίας «Αρυαναμ » μεταφράζεται ως η γη των Αρίων. Οι Πέρσες συνεπώς ηταν αυτοί που κατοχύρωσαν  τον όρο Άριους  για τους ίδιους, υποδηλωνοντας την μυθική καταγωγή τους  . Για την ονομασία Πέρσες τωρα ευθύνονται οι αρχαίοι Ελληνες , οι οποίοι ονόμαζαν Παρς ( Φαρς σημερα) την περιοχή κατοικίας αυτών των ανθρώπων. Απο το ονομα αυτής της περιοχής κατάγεται και η διάλεκτος που χρησιμοποιούν ακομα και σημερα οι Ιρανοί, τα Φαρσί, γλώσσα που σε εκείνους τους καιρούς υποδείκνυε υψηλή μόρφωση αυτού που ήξερε να την χειριστεί.

Οι Πέρσες λοιπόν , κατάφεραν να εγκαθιδρυσουν τρεις πολυ ισχυρές δυναστείες ανα τους αιώνες με ειδική μνεία σε τρεις διαφορετικές ιστορικές περιόδους. Αρχικά η Αχαιμενιδική ( 550 π.Χ.- 330 π.χ.) οφείλει το ονομα της στον βασιλιά Αχαιμενη για τον οποίο ομως οι ιστορικές πηγές αμφισβητούν την ύπαρξη του , καθώς μοναδική απόδειξη αποτελεί μια επιγραφή σε έναν ναό οταν βασιλιάς της Περσίας ηταν ο Δαρείος Α. Για τους Αχαιμενιδες αντλούμε στοιχεία τοσο απο τον Ξενοφώντα,  τον Ηρόδοτο και τον Κτησία , όσο και απο την εβραϊκή Βίβλο και λοιπά θρησκευτικά κείμενα, καθώς και απο πρωτογενείς Ιρανικές πηγές . Στο οικογενειακό δένδρο της δυναστείας αυτής συναντούμε κορυφαία ονόματα όπως του Κύρου του Β , ο οποίος θεωρείται και ο ιδρυτής της αυτοκρατοριας , τον Δαρειο Α τον Μεγα που επί των ημερών του η Περσική αυτοκρατορία γνώρισε την εδαφική της κορύφωση . Ηταν εκείνος που επιχειρησε , αποτυχημένα να κατακτήσει την Ελλάδα,  αλλα ο στόλος του συνετρίβη στο βουνό Άθως της Χαλκιδικής.

Την ίδια μοίρα γνώρισε και ο γιος του Ξέρξης ο Α πρώτα στον Μαραθώνα και μετέπειτα στην ναυμαχία της Σαλαμίνας, κατι  που ουσιαστικά τον οδήγησε να  εγκαταλείψει την όποια προσπάθεια εισχώρησης στον Ελλαδικό χώρο. Η δυναστεία αυτη έλαβε τελος οταν ο Μ. Αλέξανδρος κατατρόπωσε τα περσικά στρατεύματα στον Γρανικο και τα Γαυγαμηλα , επί ημερών Δαρειου του Γ.

Η δεύτερη μεγάλη Περσική δυναστεία των Παρθιων ( 247 -224 μ.Χ.) εγκαθιδρυθηκε στην περιοχή της Παρθίας στο βορειοανατολικο κομμάτι της Περσίας, η οποία κατά την περίοδο των διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου Σελευκιδών ηγεμόνων αποτελούσε επαρχία της εν λόγω αυτοκρατορίας και χρησίμευε ως ακριτική περιοχή φύλαξης των συνόρων αυτής. Στην περιοχή αυτή εγκαταστάθηκαν νομάδες( Παρνι)  απο την κεντρική Ασία που αναμείχθηκαν με τους ντόπιους πληθυσμούς και εκμεταλλεύτηκαν τους εμπορικούς δρόμους που συνέδεεαν Ασία και Μεσόγειο για να ιδρύσουν αυτοκρατορία υπο τους βασιλείς Αρσάκιδες.Περα απο αυτά , ελάχιστα είναι γνωστά για την περίοδο εκείνη.

Τέλος, η δυναστεία των Σασσανιδων(224- 651 μ.Χ.) συνυπήρξε με τη Ρωμαϊκή – Βυζαντινή Αυτοκρατορία και ήταν μια απο τις μεγαλύτερες δυνάμεις στη Δυτική και Κεντρική Ασία για 400 χρόνια. Ιδρυτής υπήρξε ο Αρδασιρ Α ο οποίος άδραξε την ευκαιρία να επωφεληθεί απο τις εμφύλιες διαμάχες μεταξύ των τελευταίων Αρσακιδων για να επιφέρει την πτώση τους και να αναρριχηθεί αυτός στην εξουσία. Η περίοδος αυτή είναι γραμμένη με χρυσά γράμματα στην ιστορία των Περσών , καθώς η επιρροή τους αυξήθηκε στα πλαίσια ολόκληρης σχεδόν της Ασίας μέχρι την Κίνα , ακόμα και στην Δυτική Ευρώπη ( Ρωμαϊκή αυτοκρατορία). Σημαντικό είναι το γεγονός πως αποτελεί την τελευταία έκλαμψη του ιρανικού πολιτισμού πριν την κατάκτηση των Αράβων και του εξισλαμισμού των πληθυσμών τον 7ο αιώνα μ.Χ. Ωστόσο και στην περίοδο της Αραβικής αφομοίωσης άνθισαν στο Ιράν τα μαθηματικά , η αστρονομία , η ιατρική και λοιπές επιστήμες καθώς και η ιρανική λογοτεχνία,  η οποία έχει περίοπτη θέση στο παγκόσμιο γίγνεσθαι της εποχής.