Κώστας Ε.Σκανδαλίδης

Εισαγωγικά
Το κοιμητήριο ή νεκροταφείο ή τόπος αναπαύσεως ή νεκρόπολη ενός τόπου είναι, σίγουρα, ένας χώρος βασανιστικής σιωπής, αλλά συνάμα είναι και μια σελίδα που συμπυκνώνει την πολυσέλιδη ιστορία του. Κι όταν αυτός ο τόπος έχει περάσει μια σκλαβιά εξίμισι αιώνων με δυτικούς κι ανατολίτες και ξανά δυτικούς, (όπως τους Ιππότες από το 1309, τους Οθωμανούς που τον κατέλαβαν το 1522, τους Ιταλούς που τον παρέλαβαν το 1912 από τους Τούρκους, τους Γερμανούς και τους Εγγλέζους που συνέχισαν την κατοχή ως την απελευθέρωση, το 1947), καταλαβαίνει κανείς πως είναι, τουλάχιστον, άξιο θαυμασμού το ότι οι κάτοικοί του μπόρεσαν να κρατήσουν τη θρησκεία τους και τη γλώσσα τους και να παραμείνουν Χριστιανοί και Έλληνες όπως τους δίδαξαν οι προπάτορες από χρόνους αρχαίους.
Πιστεύω ακράδαντα πως αυτή η διαφύλαξη του Ορθόδοξου ελληνικού πολιτισμού στη Ρόδο και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα συντελέστηκε στηριζόμενη σε μια λέξη «μαγική» που ενστερνίστηκαν οι κάτοικοι της περιοχής‧ στη λέξη συσσωμάτωση, στη συναρμογή της τοπικής κοινωνίας, η οποία, υπό την καθοδήγηση του Μητροπολίτη που ηγείτο της Ορθοδόξου Ελληνικής Κοινότητος και της Μητρόπολης Ρόδου, κατόρθωσε να συνεχίσει να υπάρχει με την ίδια γλώσσα και την ίδια θρησκεία…

[ο ζωγραφικός πίνακας στο εξώφυλλο του νέου μου βιβλίου ανήκει στην Ευστρατία Ιωάννου Μαχαιρίδη, εικαστικό-πολιτικό μηχανικό].