ΕΥ ΖΗΝ

Ἀστερισμοί, μέρος ἕκτο: Κύκνος, τοῦ Τάσου Γέροντα

Gerotasos
Spread the love

Gerotasos

 

Τάσος Γέροντας    

 

 

 

 

 

  kyknos.jpg

 

 

 

 

Ἀφοῦ πιά ἔχεις ἐμπεδώσει τήν ἀνεύρεση τῆς Μεγάλης Ἄρκτου στόν οὐράνιο θόλο καί ἔχεις διαπιστώσει τή χρησιμότητα στόν ἐντοπισμό ἄλλων ἀστερισμῶν, πᾶμε νά κάνουμε ἕνα μεγάλο ἅλμα στόν οὐρανό.

 

Βρές τό ἄστρο τῆς “κατσαρόλας” ἀπό τό ὁποῖο ξεκινᾶ ἡ οὐρά τῆς Μεγάλης Ἄρκτου. Ἕνωσέ το μέ τόν Πολικό ἀστέρα. Προέκτεινε τή γραμμή αὐτή πέρα ἀπό τόν Πολικό κατά μῆκος περίπου ἴσο μέ τρεῖς παλάμες τεντωμένου χεριοῦ. Ἐκεῖ θά βρεῖς τόν Ντενέμπ. Εἶναι τό πρῶτο πού συναντᾶμε ἀπό τρία πολύ φωτεινά ἄστρα, τά ὁποῖα σχηματίζουν ἕνα μεγάλο τρίγωνο, τό λεγόμενο καλοκαιρινό τρίγωνο. Αὐτό πού ὁρίζει τήν κορυφή τοῦ τριγώνου εἶναι ὁ Βέγκα τῆς Λύρας καί τό πιό μακρινό, πού κλείνει τό τρίγωνο, εἶναι ὁ Ἀλτάιρ τοῦ Ἀετοῦ. Γιά τήν Λύρα καί τόν Ἀετό θα μιλήσουμε τίς ἀμέσως ἑπόμενες ἑβδομάδες.

 

Ὁ Κύκνος λέγεται ἀλλιῶς Σταυρός τοῦ Βορρᾶ λόγῳ τοῦ χαρακτηριστικοῦ σχήματός του. Ἡ ἐπίσημη ὀνομασία του εἶναι Cygnus καί ἡ συντομογραφία του Cyg. Εἶναι ἕνας ἀπό τούς ἐλάχιστους ἀστερισμούς πού μοιάζουν ἀρκετά μέ τή μορφή πού ὑποτίθεται πώς ἀναπαριστοῦν. Μποροῦμε εὔκολα νά φανταστοῦμε τόν κύκνο πού σχηματίζουν οἱ λαμπροί ἀστέρες, μέ τά φτερά ἀνοιγμένα σέ πτήση καί τεταμένο τόν μακρύ του λαιμό. Ὁ Κύκνος εἶναι σχετικά ἐκτεταμένος ἀστερισμός, 16ος ἕκτος στήν σχετική κατάταξη. Ἔχουν μετρηθεῖ πάνω ἀπό 250 ἀστέρια μεγέθους μικρότερου ἀπό 6,5. Ἐπειδή ὁ ἀστερισμός φαίνεται νά βρίσκεται πάνω στόν Γαλαξία, βρίθει ἀπό ἐνδιαφέροντα οὐράνια σώματα: μαῦρες τρύπες, καινοφανεῖς ἀστέρες, σμήνη, νεφελώματα. Ἐπίσης ἔχουν βρεθεῖ ὑπολείμματα ἐκρήξεων καινοφανῶν καί μερικοί ἐξωηλιακοί πλανῆτες.

 

Τό σπουδαιότερο ὅλων ὅμως εἶναι ὁ Ντενέμπ. Ὁ α-Cygni ὅπως λέγεται ἐπισήμως, εἶναι ἕνας μπλέ-λευκός ὑπεργίγαντας, φαινόμενου μεγέθους 1,25, ὁ ὁποῖος βρίσκεται σέ ἀπόσταση περίπου 3.200 ἐτῶν φωτός ἀπό τήν Γῆ. Ἐκτιμᾶται πώς εἶναι περίπου 100.000 φορές πιό λαμπρός ἀπό τόν ἥλιο. Τό ὄνομά του εἶναι ἀραβικό καί σημαίνει “οὐρά”. Καί ὄντως βρίσκεται στήν οὐρά τοῦ ἀστερισμοῦ.

 

Σύμφωνα μέ τή μυθολογία, ὁ Κύκνος ἦταν βασιλιᾶς τῶν Λιγούρων, γιός τοῦ Ἀπόλλωνα ἤ τοῦ Περσείδη Σθένελου. Ὁ Κύκνος ἦταν ἐπιστήθιος φίλος τοῦ Φαέθοντα, γιοῦ τοῦ Φοίβου, τόν τραγικό θάνατο τοῦ ὁποίου παρακολούθησε ἀπό τή στιγμή πού κατακεραυνώθηκε ἀπό τόν Δία μέχρι πού γκρεμίστηκε στίς ὄχθες τοῦ Ἡριδανοῦ ποταμοῦ. Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες θέλουν τόν Κύκνο νά βυθίζεται στόν Ἡριδανό περίλυπος, ἀναζητῶντας μάταια τόν χαμένο φίλο του. Οἱ θεοί, πού παρακολουθοῦσαν τήν ἐπίμονη ἀναζήτηση, συγκινημένοι μεταμορφώνουν τόν Κύκνο στό ὁμώνυμο πουλί καί στή συνέχεια τόν κάνουν ἀστερισμό, γιά νά κρατήσουν αἰώνια τή φιλία τῶν δύο νέων.

 

Σέ ἄλλη μυθολογική ἐκδοχή, ὁ ἀστερισμός αὐτός παριστάνει τόν Δία. Ὁ Δίας κάποτε συνάντησε τή Λήδα, γυναίκα τοῦ Τυνδάρεω, βασιλιᾶ τής Σπάρτης. Τοῦ ἄρεσε τόσο πολύ πού ἤθελε μέ κάθε τρόπο νά τήν κατακτήσει. Πῆγε λοιπόν νά συμβουλευτεῖ τήν Ἀφροδίτη, τήν κόρη του καί θεά τοῦ ἔρωτα. Αὐτή μεταμόρφωσε τόν Δία σέ κύκνο, ἐνῳ ἡ ἴδια ἔγινε ἀγριος ἀετός πού τόν κυνηγοῦσε. Τούς εἶδε ἡ Λήδα, ἔπεσε στήν παγίδα τους καί ἔτρεξε ἀμέσως νά σώσει τόν κύκνο ἀνοίγοντας τά χέρια της ὥστε νά βρεῖ καταφύγιο στήν ἀγκαλιά της.

 

Προφανῶς, στή συνέχεια ὁ Δίας κοιμήθηκε μαζί της. Ἡ βασίλισσα ἀργότερα κοιμήθηκε καί μέ τόν βασιλιά σύζυγό της. Ἡ Λύδα ἔμεινε ἔγκυος, ὅμως ἀντί νά γεννήσει μωρά, γέννησε δύο τεράστια αὐγά. Ἀπό τό ἕνα αὐγό βγῆκαν ὁ Κάστωρ καί ὁ Πολυδεύκης (οἱ Δίδυμοι) καί ἀπό τό ἄλλο ἡ Κλυταιμνήστρα καί ἡ Ἑλένη. Ὁ Κάστωρ καί ἡ Κλυταιμνήστρα εἶχαν πατέρα τόν βασιλιά τῆς Σπάρτης, ἐνῶ ὁ Πολυδεύκης καί ἡ Ἑλένη εἶχαν τόν Δία. Ἡ Ἑλένη μεγαλώνοντας ἔγινε ἡ ὡραιότερη γυναίκα τοῦ κόσμου, ὀνομάστηκε Ὡραία Ἑλένη καί ἔγινε αἰτία τοῦ Τρωικοῦ Πολέμου.

 

Αὐτά εἶχα νά σοῦ πῶ γιά τόν Κύκνο. Τήν ἑπόμενη Δευτέρα θά σοῦ μιλήσω γιά ἕναν ἀπό τούς μικρότερους άστερισμούς, τή Λύρα.

 

 

 

300px-Cygnus_constellation_map.png

SHARE
RELATED POSTS
11088344_1596001414020400_8869070243932767111_n.jpg
Ευχές από την αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού Μαριέττα Παπαβασιλείου-Βακιάνη στους αναγνώστες του iPorta.gr
Τσαρούχι στην 5η Λεωφόρο, του Γιώργου Σαράφογλου [Photos & video]
14632536_10153966077892844_1753843094_o.jpg
Φώτης Χατζηδιάκος: το πρωτοχρονιάτικο video ευχών του Δημάρχου Ρόδου γεμάτο με φως!

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.