ΕΥ ΖΗΝ

Ἕνας ταῦρος στόν οὐρανό, τοῦ Τάσου Γέροντα

Gerotasos
Spread the love

Gerotasos

 

Τάσος Γέροντας    

  

 

 

 

 

Screenshot_2014-10-18_13.44.32.png

 

 

 

Ὁ ἀστερισμός τοῦ Ταύρου (Λατινικά: Taurus, γενική Tauri, συντομογραφία: Tau) εἶναι ἕνας ἀπό τούς ἀρχαιότερους καί πλέον ἀξιοσημείωτους ἀστερισμούς. Μεσουρανεῖ τόν χειμῶνα -Νοέμβριο καί Δεκέμβριο- καί βρίσκεται εὔκολα, ἄν προεκτείνουμε τή ζώνη τοῦ Ὠρίωνα πρός τά δεξιά. Ἐκεῖ τό πρῶτο πού θά συναντήσουμε εἶναι ἕνας πολύ λαμπρός ἀστέρας, τόν α τοῦ Ταύρου. Μέ αὐτόν τόν ἀστέρα ὡς ὁδηγό σημεῖο, σκιαγραφοῦμε ὁλόκληρο τόν ἀστερισμό, πού σέ πολλές χαρτογραφήσεις φέρεται νά παλεύει μαζί του ὁ θρυλικός κυνηγός τῶν οὐρανῶν, ὁ Ὠρίων.


Στήν κατάταξη ὡς πρός τό ἐμβαδόν εἶναι 17ος. Ἔχουν μετρηθεῖ περισσότερα ἀπό 220 ἀστέρια μεγέθους μικρότερου ἀπό 6,5.

 

Ὁ ἀστερισμός βρίσκεται πολύ κοντά στό γαλαξιακό ἐπίπεδο, μέ ἀποτέλεσμα νά εἶναι πλούσιος σέ διπλούς καί μεταβλητούς ἀστέρες, ἀνοικτά σμήνη καί νεφελώματα. Μεταξύ αὐτῶν εἶναι τό ἀνοιχτό σμῆνος τῶν Ὑάδων καί τό ἀκόμα πιό γνωστό ἀνοιχτό σμῆνος τῶν Πλειάδων. Περί αὐτῶν ὅμως θά μιλήσουμε τήν ἑπόμενη Δευτέρα.

 

Τό λαμπρότερο ἄστρο τοῦ Ταύρου εἶναι ὁ α Tauri, ὁ ὁποῖος ἔχει τό ὄνομα Λαμπαδίας, ἐνῶ τό λατινικό του ὄνομα εἶναι Aldebaran. Εἶναι ἕνας πορτοκαλί γίγαντας φαινόμενου μεγέθους 0,85. Εἶναι ὁ 14ος κατά σειρά λαμπρότητας ἀστέρας τοῦ οὐρανοῦ. Βρίσκεται σέ ἀπόσταση περίπου 68 ἐτῶν φωτός. Ἐντοπίζεται στό ἀριστερό ἄκρο τοῦ γράμματος V πού σχηματίζεται ἀπό τούς πιό λαμπρούς ἀστέρες τοῦ σμήνους τῶν Ὑάδων, χωρίς ὅμως νά ἀνήκει σέ αὐτό. Γιά τούς Βαβυλωνίους ἦταν ὁ «φορέας τοῦ φωτός» καί ὁ «ἡγέτης τῶν ἀστέρων». Γιά τόν Πτολεμαῖο ἦταν ὁ «Λαμπαδίας» καί γιά ἄλλους τό «Ὄμμα Βοός», πού ἔγινε γιά μερικούς -προφανῶς ἀπρόσεκτα- ἡ «καρδιά τοῦ Ταύρου». Οἱ Ἄραβες ὅμως τόν συνέδεαν μέ τίς Ὑάδες καί συχνά μέ τίς καμῆλες τους. Ἦταν ἡ «χοντρή καμήλα», ἤ ἡ «μάνα καμήλα», ἐνῶ οἱ Ὑάδες ἦταν οἱ «μικρές καμῆλες». Τό ὄνομά του προέρχεται ἀπό τό «Ἀλ Δαβαράν», δηλαδή «Ὁ Ἀκόλουθος» πού τό μοιραζόταν μέ τίς Ὑάδες, ἐπειδή ἀκολουθοῦσαν τίς Πλειάδες στήν ἀνατολή τους.

 

Πλησίον τοῦ ἀστέρα ζ Tauri καί ἐλαφρῶς βορειοδυτικά αὐτοῦ, βρίσκεται τό περίφημο νεφέλωμα τοῦ Καρκίνου (Crab Nebula). Ἀπέχει 6.500 περίπου ἔτη φωτός ἀπό ἐμᾶς. Τό νεφέλωμα αὐτό ἀποτελεῖται ἀπό τά ὑπολείμματα τῆς ἔκρηξης ἑνός ὑπερκαινοφανοῦς ἀστέρα (supernova), καί καταγράφηκε γιά πρώτη φορά τό 1054 ὅταν ἐξερράγη, ἀπό τόν Κινέζο ἀστρονόμο Γιάνγκ Γουέι-Τέ, ὁ ὁποῖος τόν ἔβλεπε ἀκόμα καί τήν ἡμέρα γιά περίπου τρεῖς συνεχεῖς ἑβδομάδες.

 

Ὁ ἀστερισμός τοῦ Ταύρου εἶναι ἕνας ἀπό τούς πλέον ἐνδιαφέροντες ἀστερισμούς, ἀπό τούς πιό μελετημένους ἀπό τό ἀνθρώπινο μάτι, ἀπό τούς πιό πλούσιους σέ ἀντικείμενα ἱστορίας καί παράδοσης καί ἴσως ἀπό τούς πρώτους, ἄν ὄχι ὁ πρῶτος ἀστερισμός πού δημιούργησε ὁ ἄνθρωπος.

 

Ὁ ταῦρος λατρευόταν ἀπό τόν ἄνθρωπο καί ζωγραφιζόταν στά βάθη τῶν σπηλαίων, ἀπό τά Πυρηναῖα μέχρι τήν Ἀφρική. Τό πρῶτο ἀρχιτεκτονικό δημιούργημα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ ταῦρος, πού βρέθηκε σέ βᾶθος 700 μέτρων στή σπηλιά Tuc d’ Audoubert στά γαλλικά Πυρηναῖα καί χρονολογεῖται γύρω στό 30.000 π.Χ. (ὕστερη παλαιολιθική ἐποχή). Ὁ χῶρος ὅπου στεκόταν ὁ ταῦρος αὐτός ἦταν πολύ πιθανόν χῶρος ἱερός καί σχετιζόταν μέ προσφορά θυσιῶν, γύρω ἀπό τίς ὁποῖες μαζεύονταν οἱ ἄνθρωποι ἐν χορῷ. Ἀντίστοιχα ἐπεισόδια λατρείας τοῦ ταύρου, συνοδευόμενης ἀπό χορούς, ἔχουμε καί στή Βίβλο (χορός γύρω ἀπό τόν χρυσό ταῦρο, ὁ ἐξωτερικός διάκοσμος τῆς πισίνας στόν ναό τοῦ Σολομῶντος εἶχε ταύρους κ.α.).

 

Ὡς σύμβολο, ὁ ἀστερισμός αὐτός παριστάνει τόν λευκό Ταῦρο πού βοήθησε τόν Δία νά ἁρπάξει τή νεαρή Εὐρώπη ὅταν ἔπαιζε μέ τίς φίλες της στίς ἀκτές τῆς πατρίδας τῆς Φοινίκης καί νά τήν μεταφέρει στήν Κρήτη.

 

Σέ ἄλλη ἐκδοχή, ὁ ἴδιος ὁ Δίας μεταμορφώθηκε σέ Ταῦρο γιά νά ἁρπάξει τήν ὄμορφη Εὐρώπη. Μέ βάση τόν μῦθο αὐτόν, ὁ Ταῦρος εἰκονίζεται νά κολυμπᾷ. Γι’ αὐτό καί διακρίνεται μόνο τό κεφάλι του μέ τά κέρατα καί τό μπροστινό μέρος τοῦ σώματός του. Τελικά τήν Εὐρώπη, τήν ἐρωμένη τοῦ Δία, τήν παντρεύτηκε ὁ Ἀστερίων, ὁ βασιλιάς τῆς Κρήτης, ὁ ὁποῖος ἀνέθρεψε τά παιδιά τους –Μίνωα, Σαρπηδόνα καί Ραδάμανθυ- ἀφοῦ ὁ ἴδιος δέν ἔκανε παιδιά.

 

Σύμφωνα μέ ἄλλη παράδοση, θεωρεῖται ὅτι ὁ ἀστερισμός συνδέεται περισσότερο μέ τόν ἕβδομο ἆθλο τοῦ Ἡρακλῆ, ὁ ὁποῖος πῆγε στήν Κρήτη μέ διαταγή τοῦ Εὐρυσθέα γιά νά αἰχμαλωτίσει τόν ταῦρο. Ὄντως ὁ Ἡρακλῆς τόν αἰχμαλώτισε καί τόν πῆρε στίς Μυκῆνες. Ἐκεῖ ὁ Εὐρυσθέας τόν ἐλευθέρωσε καί τελικά τόν σκότωσε ὁ Θησέας στόν Μαραθώνα. Ὁ ἀστερισμός συμβολίζει ἔτσι τή δόξα τῶν ἡρώων Ἡρακλῆ καί Θησέα.

 

Αὐτά ἔχω νά καταθέσω γιά τόν ἀστερισμό τοῦ Ταύρου. Ὅπως προεῖπα, τήν ἑπόμενη Δευτέρα θά ἀσχοληθοῦμε μέ τά ἀνοικτά σμήνη τῶν Ὑάδων καί τῶν Πλειάδων καί τήν πλούσια ἱστορία τους.

 

Ακολουθεί έκθεση εικόνων:

 

SHARE
RELATED POSTS
“Με το χαμόγελο στα χείλη”, έκθεση από την 95 ΑΔΤΕ στην οπλοθήκη Ντεμιγύ- Εγκαίνια 16 Οκτωβρίου
Kostis A. Makris
Λέξεις στο τετράγωνο “Ο αισιόδοξος”, του Κωστή Α. Μακρή
Τρομακτικά ξενοδοχεία του κόσμου και η ιστορία τους

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.