ΕΥ ΖΗΝ

Μικρός Κύων, τοῦ Τάσου Γέροντα

Gerotasos

Gerotasos

 

Τάσος Γέροντας    

  

 

 

 

 

Winter-Triangle.jpg

 

 

 

Πάντα ἕνας καλός κυνηγός ἔχει καί καλά κυνηγόσκυλα, ὡς ἀναντικατάστατους ἀρωγούς στό δύσκολο καί ἐπικίνδυνο κυνήγι τῆς ζωῆς. Ἔτσι καί ὁ γνωστός μας Ὠρίων ἔχει πλάι του τόν Μεγάλο Σκύλο (Μέγας Κύων) καί τόν Μικρό Σκύλο (Μικρός Κύων), νά τόν ἀκολουθοῦν πιστά καί νά τόν συντροφεύουν ὅταν μεσουρανεῖ τίς κρύες νύχτες τοῦ χειμώνα. Σήμερα θά γνωρίσουμε τόν μικρό καί τήν ἑπόμενη Δευτέρα τόν μεγάλο.

 

Ὁ Μικρός Κύων ἐντοπίζεται ψηλά καί ἀριστερά τοῦ Ὠρίωνα. Τό ὄνομά του στα λατινικά εἶναι Canis Minor, γενική Canis Minoris καί ἡ συντομογραφία εἶναι CMi. Εἶναι πολύ μικρός ἀστερισμός, μόλις 71ος στήν κατάταξη ὡς πρός τό ἐμβαδόν (1) καί περιλαμβάνει 47 ἀστέρια μεγέθους μικρότερου ἀπό 6,5 (2).

 

Ἕνα πολύ φωτεινό ἀστέρι διακρίνουμε στόν ἀστερισμό αὐτό. Εἶναι ὁ α CMi, ἀποκαλούμενος Προκύων ἀπό τήν ἀρχαιότητα. Ἔχει φαινόμενο μέγεθος 0,35 καί βρίσκεται σέ ἀπόσταση περίπου 12 ἐτῶν φωτός (3) μακρυά μας. Εἶναι τό 8ο πλέον φωτεινό ἀστέρι τοῦ οὐρανοῦ. Ὁ Προκύων εἶναι περίπου τοῦ ἴδιου τύπου ἄστρο μέ τόν Ἥλιο μας. Στούς Ἄραβες ὁ Προκύων εἶχε καί τό ὄνομα τοῦ φυτοῦ «Συκάμινος», δηλαδή «Ἀλ Γουμαϊζά», πού ἐσφαλμένα πέρασε στόν β CMi, ἐνῷ στήν πραγματικότητα ἀπό τήν ἀρχή ἦταν τό ὄνομα τοῦ α CMi. Στά ἀραβικά «Ἀλ Γουμαϊζά» σημαίνει «Ἡ μικρή κλαίουσα» ἤ ἀκριβέστερα «Μέ σταγόνες ὑγροῦ στή γωνιά τοῦ ματιοῦ της».

 

Ἡ μυθολογία μας συνδέει τόν Μικρό Κύνα μέ τόν θεό Διόνυσο. Κάποτε ὁ Διόνυσος πῆγε ἀπό τήν Βοιωτία στήν Ἀττική, ὅπου βασίλευε ὁ Ἰκάριος (ἤ Ἰκαρίων), ὁ ὁποῖος τόν δέχθηκε μέ μεγάλες τιμές. Ὁ θεός τόν δίδαξε πῶς νά φυτεύει τό ἀμπέλι καί πῶς νά φτιάχνει κρασί.Ὁ Ἰκάριος, στόν χρόνο ἐπάνω ἔφτιαξε κρασί, τό ὁποῖο ἔβαλε σέ ἀσκιά καί τό ἔδωσε νά τό πιοῦν οἱ ὑπήκοοί του. Ἐκεῖνοι, καθώς ἤπιαν κρασί για πρώτη τους φορά, μέθυσαν, ζαλίστηκαν καί νόμισαν πώς ο Ἰκάριος ἤθελε νά τούς δηλητηριάσει. Γιά τόν λόγο αὐτό τόν σκότωσαν καί τόν ἔθαψαν κάτω ἀπό ἕνα δέντρο. Ἡ κόρη του ἡ Ἡριγόνη μάταια ἀναζητούσε τόν πατέρα της. Ἡ πίστή της σκύλα Μαίρα, μέ τήν ὄσφρησή της βρῆκε τόν τάφο καί ὁδήγησε ἐκεῖ τήν Ἡριγόνη. Ἡ ἀπελπισμένη κόρη κρεμάστηκε ἀπό τό ἴδιο δέντρο. Ὁ Διόνυσος, γιά νά τιμήσει τούς πιστούς του φίλους, τούς μεταμόρφωσε σέ ἀστερισμούς: τόν Ἰκάριο στόν ἀστερισμό τοῦ Βοώτη, τήν Ἡριγόνη στόν ἀστερισμό τῆς Παρθένου καί τήν πιστή σκύλα στόν Μικρό Κύνα.

 

Αὐτά τά πολύ λίγα γιά τόν πολύ μικρό ἀστερισμό τοῦ Μικροῦ Κυνός. Σαφῶς περισσότερα τήν ἑπόμενη Δευτέρα γιά τόν Μεγάλο Κύνα.

 

Ἑρμηνεῖες ἐννοιῶν

 

(1) Ἔκταση ἀστερισμῶν καί κατάταξη. Οἱ ἐκτάσεις τῶν ἀστερισμῶν μετρῶνται μέ βάση τά ὅριά τους, ὅπως καταρτίστηκαν ἀπό τόν Ἑζέν Ντελπόρτ τό 1930 ἐκ μέρους τῆς Διεθνοῦς Ἀστρονομικῆς Ἑταιρίας καί δημοσιεύτηκαν στό Délimitation scientifique des constellations (Τύπος Πανεπιστημίου Κέμπριτζ). Μετρῶνται σέ τετραγωνικές μοῖρες.

 

(2) Τό φαινόμενο μέγεθος εἶναι μία μέτρηση τῆς φαινόμενης λαμπρότητας ἑνός οὐρανίου σώματος, (ἄστρου, πλανήτη κλπ) ὅπως φαίνεται ἀπό ἕναν παρατηρητή στή Γῆ. Ὅσο λαμπρότερο φαίνεται ἕνα σῶμα, τόσο μικρότερη εἶναι ἡ ἀριθμητική τιμή τοῦ φαινομένου μεγέθους. Πρῶτος τό καθιέρωσε ὁ Ἵππαρχος, ὁ ὁποῖος κατέταξε ὅλους τούς ὁρατούς ἀστέρες σέ 6 μεγέθη. 1ου μεγέθους εἶναι οἱ λαμπρότεροι καί 6ου οἱ ἀμυδρότεροι. Τά πολύ φωτεινά οὐράνια σώματα ἀπέκτησαν ἀρνητικούς ἀριθμούς φαινόμενου μεγέθους (μέ τή λογική ὅτι οἱ ἀρνητικοί ἀριθμοί εἶναι μικρότεροι ἀπό τούς θετικούς). Ἡ Ἀφροδίτη ἔχει –4.4, ἡ Πανσέληνος –12.5 καί ὁ Ἥλιος ἔχει –26.7.

 

(3) Τό Ἔτος Φωτός (ly – light year) εἶναι μονάδα μέτρησης τῶν ἀστρικῶν ἀποστάσεων. Ὁρίζεται ὡς ἡ ἀπόσταση πού διανύει τό φως μέ τήν ταχύτητά του (300 χιλιάδες χιλιόμετρα ἀνά δευτερόλεπτο) στό κενό, σέ ἕνα γήινο ἔτος. Ἰσοῦται περίπου μέ 9.5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα ἤ 9.460.528.404.879.000 μέτρα.

 

Ακολουθεί έκθεση εικόνων: 

 


Το άρθρο απηχεί τις απόψεις του συντάκτη του.
The article expresses the views of the author iPorta.gr

Βιβλίο: ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΕ ΔΕΚΑ ΠΡΑΞΕΙΣ”, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΙΛΝΤΙΣΙ

SHARE
RELATED POSTS
Gerotasos
Πλειάδες καί Ὑάδες, τοῦ Τάσου Γέροντα [εικόνες]
Η Φιλαναγνωσία και οι Δράσεις της σε σχολεία της Κιμμερίδας Πόλης, του Δρ Γιάννη Παπαδάτου
Σμάρω Σωτηράκη
Εβδομαδιαίες προβλέψεις από 12 – 18/12/2016, της Σμάρως Σωτηράκη

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.