Βιβλίο

Lee Smolin “Χρόνος, ἡ ἀναγέννηση”, τοῦ Τάσου γέροντα

Gerotasos
Spread the love

Gerotasos

 

Τάσος Γέροντας    

 

 

 

 

 

 

 

smolin.jpg

 

 

   Lee Smolin “Χρόνος”. Ὑπότιτλος “ἡ ἀναγέννηση”. Κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο τοῦ 2016 ἀπό τίς ἐκδόσεις Τραυλός, σέ μετάφραση Νίκου Ἀποστολόπουλου. Σκληρό ἐξώφυλλο μέ κουβερτούρα, ἐξαιρετικῆς ποιότητας ὑποκίτρινο χαρτί, ἄψογη ἐκτύπωση, στιβαρό δέσιμο. Περίπου 480 σελίδες ὅλο τό βιβλίο, 380 σελίδες τό κυρίως κείμενο χωρίς τίς ἐπεξηγηματικές σημειώσεις, τή βιβλιογραφία καί τίς εὐχαριστίες.


Ὁ συγγραφέας Lee Smolin εἶναι θεωρητικός φυσικός μέ πολλές περγαμηνές στή σύγχρονη φυσική. Ὄντας ἤδη 62 ἐτῶν καί ἔχοντας ὁ ἴδιος βιώσει τίς προσπάθειες ἑνοποίησης τῶν θεωριῶν τῆς φυσικῆς, ἐπανεξετάζει τίς ἀρχές στίς ὁποῖες μέχρι τώρα βασίζονται οἱ φυσικοί. Ἀπό τήν ἀρχή τοῦ βιβλίου, ἀπό τόν πρόλογο “κατηγορεῖ” τούς ἐπιστήμονες πώς ἔχουν ἀφήσει τόν χρόνο ἔξω ἀπό τίς θεωρίες τους.

 

Καί ὄντως, στό πρῶτο μέρος τοῦ βιβλίου παραθέτει τήν ἄχρονη ἐξέλιξη τῆς φυσικῆς, κάνοντας κάποια σχόλια γιά τήν ἀπουσία τοῦ χρόνου. Ἐκεῖνο πού καθιστᾶ ἐμφανές εἶναι πώς ἀπό τόν Νεύτωνα ξεκίνησε ἡ ἄχρονη φυσική καί ἔτσι συνεχίστηκε μέχρι σήμερα, χωρίς ποτέ κανείς νά διανοηθεῖ νά ἀμφισβητήσει αὐτήν τήν “ἀρχή”.
Στό δεύτερο μέρος τοῦ βιβλίου ὁ Smolin καταθέτει τήν ἄποψή του γιά τή νέα κοσμολογική θεωρία. Περιγράφει τί πρέπει νά περιλαμβάνει αὐτή, χωρίς νά διστάζει νά θέσει ὁ ἴδιος ὑπό ἀμφισβήτηση τίς ἀρχές πού ἔχει διατυπώσει῎ Ἔχοντας δείξει ὅτι τά μαθηματικά ἐκφράζουν ἕνα ἄχρονο σύμπαν, ἀπορρίπτει τήν ἰδέα τοῦ μαθηματικοῦ σύμπαντος. Θά εἶχε τρομερό ἐνδιαφέρον μιά συζήτηση ἐπ’ αὐτοῦ ἀνάμεσα στόν Smolin καί τόν Max Tegmark, συγγραφέα τοῦ βιβλίου “Τό μαθηματικό σύμπαν μας”. Περί τοῦ βιβλίου αὐτοῦ θά σᾶς μιλήσω στό μέλλον.

 

Μεταξύ ἄλλων πού μέ ἐντυπωσίασαν εἶναι ἡ προσθήκη τῆς θερμοδυναμικῆς καί τῶν νόμων της στήν προσπάθεια διατύπωσης τῆς νέας κοσμολογικῆς θεωρίας. Εἶναι ἡ πρώτη φορά πού διαβάζω στήν κοσμολογία γιά ἐντροπία καί μάλιστα τόσο ἑλκυστικά ἐκπεφρασμένα!

 

Μέ δυσκόλεψε ἡ μελέτη τοῦ βιβλίου. Ὁ συγγραφέας ἀντιμάχεται τίς κρατοῦσες θεωρίες τῆς φυσικῆς βασιζόμενος σέ λεπτομέρειες, σέ ἰδέες, σέ μαθηματικά τά ὁποῖα δέν γνωρίζω σέ ἀρκετό βᾶθος ὥστε νά μπορῶ νά σταθμίσω τή βαρύτητα τῶν ἐπιχειρημάτων του. Ὅμως οἱ ἐρωτήσεις πού ἔχει διατυπώσει καί ἡ διαφαινόμενη ἀδυναμία τῆς ἐπιστήμης νά τίς ἀπαντήσει μέ ὤθησαν νά προσπαθήσω νά κατανοήσω τά ἐπιχειρήματά του. Διαβάστε κάποιες ἐρωτήσεις:

– Γιατί αὐτοί οἱ νόμοι; Γιατί τό Σύμπαν διέπεται ἀπό ἕνα συγκεκριμένο σύνολο νόμων; Τί ἐπέλεξε τούς πραγματικούς νόμους μέσα ἀπό ἕνα σύνολο ἄλλων νόμων πού θά μποροῦσαν ἐπίσης νά διέπουν τόν κόσμο;

– Τό σύμπαν ἐκκινεῖ μέ μία Μεγάλη ἔκρηξη κι ἕνα συγκεκριμένο σύνολο ἀρχικῶν συνθηκῶν. Γιατί αὐτές οἱ ἀρχικές συνθῆκες;…Ποιός μηχανισμός ἐπέλεξε τελικά τίς συγκεκριμένες ἀρχικές συνθῆκες μέσα ἀπό τό ἄπειρο σύνολο δυνατῶν ἀρχικῶν συνθηκῶν;

– Πῶς “γνωρίζει” τό ἠλεκτόνιο ὅτι εἶναι ἠλεκτρόνιο, ὥστε νά ὑπακούει στήν ἐξίσωση Ντιράκ καί ὄχι σέ κάποια ἄλλη; Πῶς “γνωρίζει” ἕνα κουάρκ τί εἴδους κουάρκ εἶναι καί ποιά μᾶζα θά πρέπει νά ἔχει;

 

Ἔχοντας διαβάσει τό βιβλίο, κατανοῶ τήν ἀγωνία τοῦ ἐπιστήμονα γιά τήν πορεία καί τήν ἐξέλιξη τῆς φυσικῆς. Κυρίως ὅμως ὑποκλίνομαι στόν Ἄνθρωπο Lee Smolin ὅπως αὐτός ἀποκαλύπτεται στόν ἐπίλογο τοῦ βιβλίου. Ἐδῶ ἐκφράζει τήν ἀγωνία του γιά τό μέλλον τῆς ἀνθρωπότητας. Ἀνησυχεῖ γιά τήν τάση τῶν οἰκονομολόγων καί τῶν οἰκολόγων νά θεωροῦν ἀλλήλους ἐχθρούς ἀντί γιά συνεργάτες πού μαζί μποροῦν νά σταματήσουν τήν καταστροφή τῆς Γῆς. Πιστεύει (καί τεκμηριώνει) πώς οἱ ἄχρονες θεωρίες φυσικῆς ἔχουν σέ μεγάλο βαθμό ἐπηρεάσει τόν τρόπο πού προβλέπουμε τήν οἰκονομία τοῦ μέλλοντος, μέ ἀποτέλεσμα τίς οἰκονομικές κρίσεις πού βιώνουμε.

 

Πρόκειται τελικά γιά ἕνα συγκλονιστικό βιβλίο! Μέσα ἀπό τίς δύσκολες θεωρίες φυσικῆς, ἕνας σπουδαῖος ἐπιστήμονας ἐπανεξετάζει τήν πορεία του, τίς ἰδέες του, τίς ἀπόψεις του, βασισμένος στήν ἐξέλιξη τῆς ἐπιστήμης του. Διατυπώνει νέες θεωρίες, ἐκφράζει ἀδίστακτα τίς ἀμφιβολίες του γι’ αὐτές, καταθέτει τίς ἀγωνίες του, προτείνει διεξόδους.

 

 

SHARE
RELATED POSTS
Gerotasos
«Ἥλιος με δόντια» τοῦ Γιάννη Μακριδάκη, τοῦ Τάσου Γέροντα
Stathis Panagiotopoulos
M’ αρέσει η Ξένια Κουναλάκη, του Στάθη Παναγιωτόπουλου
«Η “Η Μις ΤΗΡΙΑ ΜΕ ΤΑ ΜΑΓΙΚΑ ΠΛΑΣΜΑΤΑ» και ένα παιχνίδι δημιουργικής ανάγνωσης, του Κωστή Α.Μακρή

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.