ΕΥ ΖΗΝ

Ὁ καρκίνος τοῦ οὐρανοῦ, τοῦ Τάσου Γέροντα

Gerotasos
Spread the love

Gerotasos

 

Τάσος Γέροντας    

 

 

 

 

 

   njnightsky-jupiterpng-1f7ae063bff77335.png

 

 

 

Ὁ ἀστερισμός τοῦ Καρκίνου εἶναι ἕνας ἀπό τούς δώδεκα ἀστερισμούς τοῦ ζωδιακοῦ κύκλου. Σημειώθηκε ἤδη ἀπό τήν ἀρχαιότητα ἀπό τόν Πτολεμαίο. Βρίσκεται ἀνάμεσα στούς ἀστερισμούς τοῦ Λέοντα, τῶν Διδύμων καί τοῦ Μικροῦ Κυνός.


Τό ὄνομά του στά λατινικά εἶναι Cancer, στή γενική Cancri καί ἡ συντομογραφία του Cnc. Εἶναι ἀρκετά μικρός σέ ἔκταση ἀστερισμός, μόλις 31ος στήν κατάταξη (1) καί ἔχουν μετρηθεῖ 104 ἀστέρια μεγέθους μικρότερου ἀπό 6,5 (2). Παριστάνει τόν κάβουρα.

 

Ὁ ἀστερισμός δέν ἔχει φωτεινά ἀστέρια. Μόλις δύο ἔχουν φαινόμενο μέγεθος μικρότερο ἀπό 4. Ὁ α cancri ἔχει μέγεθος 4,25 καί ὁ β cancri 3,52.

Τό σημαντικότερο γνώρισμα τοῦ ἀστερισμοῦ εἶναι τό (ὁρατό μέ γυμνό μάτι) ἀνοικτό σμῆνος (3) ἀστέρων M44 ἤ NGC 2632, γνωστό ἀπό τήν ἀρχαιότητα ὡς Φάτνη (Praesepe). Βρίσκεται σέ ἀπόσταση περίπου 550 ἐτῶν φωτός (4) καί ἔχει φαινόμενο μέγεθος 3,7. Εἶναι ἕνα ἀπό τά κοντινότερα ἀνοικτά σμήνη στό Ἡλιακό σύστημα. Ὁ Ἵππαρχος τό ὀνόμαζε «Μικρό Νεφέλωμα» ἐνῶ ὁ Ἄρατος πιό ποιητικά «Μικρή Ἀχλύ». Ὁ λαός μας τήν ἀποκαλεῖ «Μελίσσι». Ὅταν στήν ἀρχαιότητα τό νεφέλωμα δέν φαινόταν στόν οὐρανό, αὐτό ἐθεωρεῖτο σημάδι ἐπερχόμενης θύελλας.

 

Κατά τή μυθολογία, ὁ Καρκίνος εἶχε σταλεῖ ἀπό τή θεά Ἥρα στήν προστατευόμενή της Λερναία Ὕδρα, ὡς βοηθός της ἐναντίον τοῦ ἥρωα Ἡρακλῆ. Ἔτσι, ὁ καρκίνος παρενοχλοῦσε τόν Ἡρακλῆ κατά τή φοβερή του μάχη ἐναντίον τῆς Ὕδρας δαγκώνοντάς του τό πόδι, ἐνῶ ἡ Ὕδρα ἔσφιγγε καί παρέλυε τήν κνήμη του μέ τό κάτω μέρος τοῦ σώματός της. Μέ τή βοήθεια ὅμως τοῦ Ἰόλαου καί τῆς φωτιᾶς, ὁ Ἡρακλῆς ἐξόντωσε τήν Ὕδρα καί τελικά συνέθλιψε μέ τό πέλμα του τόν σύμμαχό της, τόν Καρκίνο. Ἡ θεά Ἥρα, γιά νά ἀνταμείψει τόν Καρκίνο πού σκοτώθηκε ἀξαιτίας της, τόν τοποθέτησε στόν οὐρανό, δίπλα στό κεφάλι τῆς Ὕδρας, πού εἶχε γίνει κι αὐτή ἀστερισμός ἀπό τήν Ἥρα. Οἱ δύο αὐτοί ἀστερισμοί, τῆς Ὕδρας καί τοῦ Καρκίνου, διαιωνίζουν τόν δεύτερο ἆθλο τοῦ Ἡρακλῆ.

 

Ὁ Καρκίνος ἔχει τήν ἰδιαίτερη διάκριση ὅτι ἕνας κύκλος τῆς γήινης σφαίρας, ὁ Τροπικός τοῦ Καρκίνου, φέρει τό ὄνομά του. Αὐτό ὀφείλεται στό ὅτι στά χρόνια τοῦ Πτολεμαίου τό βορειότερο σημεῖο πού μποροῦσε νά βρεθεῖ ὁ Ἥλιος στόν γήινο οὐρανό βρισκόταν μέσα στά ὅρια τοῦ Καρκίνου. Ἡ μετάπτωση τοῦ ἄξονα τῆς Γῆς (5) ὅμως ἔχει ἀλλάξει τό βορειότερο αὐτό σημεῖο πάνω στήν οὐράνια σφαῖρα, καί στήν ἐποχή μας βρίσκεται στά σύνορα τῶν ἀστερισμῶν Διδύμων καί Ταύρου, ἔχει μάλιστα ἤδη περάσει στόν Ταῦρο. Στήν ἐποχή μας ὁ Ἥλιος βρίσκεται μέσα στά ὅρια τοῦ Καρκίνου ἀπό τίς 21 Ἰουλίου μέχρι τίς 10 Αὐγούστου καί οἱ ἡμερομηνίες αὐτές συνεχίζουν νά μετατίθενται πρός τά ἐμπρός μέ ρυθμό 1 ἡμέρα ἀνά 71,1 ἔτη.

 

Ἡ ἱστορία τοῦ Καρκίνου ὁλοκληρώνεται ἐδῶ. Τό ταξίδι συνεχίζεται τήν ἑπόμενη Δευτέρα μέ τόν ἀστερισμό τοῦ Πήγασου.

 

Ἑρμηνεῖες ἐννοιῶν

 

(1) Ἔκταση ἀστερισμῶν καί κατάταξη. Οἱ ἐκτάσεις τῶν ἀστερισμῶν μετρῶνται μέ βάση τά ὅριά τους, ὅπως καταρτίστηκαν ἀπό τόν Ἑζέν Ντελπόρτ τό 1930 ἐκ μέρους τῆς Διεθνοῦς Ἀστρονομικῆς Ἑταιρίας καί δημοσιεύτηκαν στό Délimitation scientifique des constellations (Τύπος Πανεπιστημίου Κέμπριτζ). Μετρῶνται σέ τετραγωνικές μοῖρες.

 

(2) Τό φαινόμενο μέγεθος εἶναι μία μέτρηση τῆς φαινόμενης λαμπρότητας ἑνός οὐρανίου σώματος, (ἄστρου, πλανήτη κλπ) ὅπως φαίνεται ἀπό ἕναν παρατηρητή στή Γῆ. Ὅσο λαμπρότερο φαίνεται ἕνα σῶμα, τόσο μικρότερη εἶναι ἡ ἀριθμητική τιμή τοῦ φαινομένου μεγέθους. Πρῶτος τό καθιέρωσε ὁ Ἵππαρχος, ὁ ὁποῖος κατέταξε ὅλους τούς ὁρατούς ἀστέρες σέ 6 μεγέθη. 1ου μεγέθους εἶναι οἱ λαμπρότεροι καί 6ου οἱ ἀμυδρότεροι. Τά πολύ φωτεινά οὐράνια σώματα ἀπέκτησαν ἀρνητικούς ἀριθμούς φαινόμενου μεγέθους (μέ τή λογική ὅτι οἱ ἀρνητικοί ἀριθμοί εἶναι μικρότεροι ἀπό τούς θετικούς). Ἡ Ἀφροδίτη ἔχει –4.4, ἡ Πανσέληνος –12.5 καί ὁ Ἥλιος ἔχει –26.7.

 

(3) Ἀνοικτό σμῆνος ἤ ἀνοικτό ἀστρικό σμῆνος ὀνομάζεται μία ὁμάδα μέχρι καί λίγων χιλιάδων ἀστέρων πού ἔχουν κοινή προέλευση καί ἡλικία. Τά ἀνοικτά σμήνη ὀνομάζονται καί γαλαξιακά (ἀστρικά) σμήνη.

 

(4) Τό Ἔτος Φωτός (ly – light year) εἶναι μονάδα μέτρησης τῶν ἀστρικῶν ἀποστάσεων. Ὁρίζεται ὡς ἡ ἀπόσταση πού διανύει τό φως μέ τήν ταχύτητά του (300 χιλιάδες χιλιόμετρα ἀνά δευτερόλεπτο) στό κενό, σέ ἕνα γήινο ἔτος. Ἰσοῦται περίπου μέ 9.5 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα ἤ 9.460.528.404.879.000 μέτρα. Γιά μία πληρέστερη εἰκόνα, ὁ Ἥλιος ἀπέχει μόλις ὀκτώ λεπτά φωτός.

 

(5) Μετάπτωση τοῦ ἄξονα τῆς Γῆς. Ἡ Γῆ περιστρέφεται γύρω ἀπό τόν ἑαυτό της. Ὁ ἄξονας αὐτῆς τῆς περιστροφῆς δέν εἶναι κάθετος στό ἐπίπεδο περιστροφῆς γύρω ἀπό τόν Ἡλιο ἀλλά ἔχει μία κλίση. Φαντασθεῖτε μία σβούρα πού ἔχει γείρει λίγο. Στήν κλίση αὐτή ὀφείλεται ἡ διαφορετική διάρκεια ἡμέρας καί νύχτας. Ὁ ἄξονας περιστροφῆς δέν μένει σταθερός, ἀλλά, λόγῳ τοῦ πεπλατυσμένου σχήματος τῆς Γῆς καί τῶν διαφορετικῶν βαρυτικῶν ἐπιδράσεων τοῦ Ἡλίου, τῆς Σελήνης καί τῶν ἄλλων πλανητῶν, κάνει μιά κωνική κίνηση, μέ κορυφή τό κέντρο τῆς Γῆς. Αὐτή ἡ κίνηση χρειάζεται 25.795 ἔτη γιά νά συμπληρωθεῖ.

 

Ακολουθεί έκθεση εικόνων:

 

SHARE
RELATED POSTS
Η βαθειά μοναξιά της αληθινής ανατρεπτικότητας, του Αννίκερι*
logopascha-mikro.jpg
Καλό Πάσχα! Καλή Ανάσταση!
platinumvravefsi.jpg
Βράβευση του προσωπικού του Atrium Platinum από τον Tour Operator Jet 2 Holidays

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.