Βιβλίο

Jim Al-Khalili «Quantικά παράδο§α», τοῦ Τάσου Γέροντα

Gerotasos

Gerotasos

 

Τάσος Γέροντας    

 

 

 

 

5346.jpg

 

 

Jim Al-Khalili «Quantικά παράδο§α». Ἐκδόθηκε τό 2005 ἀπό τόν Τραυλό. Μετάφραση Ἀνδρομάχη Σπανοῦ, ἐπιμέλεια Φ. Γραμμένος. 280 σελίδες, σκληρό ἐξώφυλλο μέ κάλυμμα, χοντρό πολυτελέστατο χαρτί, πλούσια, ἔγχρωμη εἰκονογράφηση.

 

Σήμερα θά ἀναφερθῶ σέ ἕνα βιβλίο πού εἶναι πολλά χρόνια στήν ἀγορά. Εἶναι ὅμως ἀκόμα ἐπίκαιρο, δέν ἔχει ξεπεραστεῖ καί, τό σημαντικότερο, διαβάζεται τό ἴδιο ἀπολαυστικά.

 

Ἄς ξεκινήσω μέ τά ἀρνητικά. Εἶναι δύσκολο βιβλίο. Ἤ μᾶλλον, γιά νά τό πῶ πιό σωστά, εἶναι δύσκολη ἡ κβαντική φυσική. Ἄρα ἡ προσπάθεια τοῦ συγγραφέα εἶναι ἐξ ἀρχῆς δύσκολη. Τό λέει καί ὁ ἴδιος στή σελίδα 132. Ἐκεῖ βρίσκουμε μιά πολύ εἰλικρινή, ὠμή παραδοχή τῆς ἀδυναμίας νά ἑρμηνεύσουμε τήν κβαντική φυσική.Ἕνα δεύτερο ἀρνητικό εἶναι πώς πρόκειται γιά βαρύ βιβλίο. Τό χοντρό, πολυτελές χαρτί καί τό σκληρό ἐξώφυλλο δέν καθιστοῦν εὐχάριστη τήν ἀνάγνωση σέ στάση «ξάπλα-ἀνάσκελα».

 

Τέλος τά ἀρνητικά. Ἄς περάσουμε στά θετικά.

 

Ὁ Ἀλ-Χαλίλι εἶναι ἐξαιρετικός στήν ἁπλουστευμένη παρουσίαση! Ἀκόμα καί τίς πιό δύσκολες ἔννοιες τίς ἐξηγεῖ μέ τρόπο χαρισματικό (στόν βαθμό πού αὐτό εἶναι ἐφικτό). Ἐνῶ ἀρχικά μέ δυσκόλεψε ἡ ὄχι καί τόσο καλή περιγραφή τοῦ φαινομένου σκέδασης Κόμπτον, στή συνέχεια τά πολύ καλά παραδείγματα τῆς χαοτικῆς συμπεριφορᾶς τοῦ σύμπαντος καί τῆς ἔννοιας τῆς κυματοσυνάρτησης μέ κέρδισαν. Βλέπετε, ὁ Ἀλ-Χαλίλι σκαρφίζεται παραδείγματα ἀπό τήν καθημερινότητά μας γιά νά παρουσιάσει καί νά ἐξηγήσει (ἐπαναλαμβάνω, στόν βαθμό πού αὐτό εἶναι ἐφικτό) τίς περίπλοκες καί ἐνίοτε συγκρουόμενες μέ τή λογική ἔννοιες τῆς κβαντικῆς. Σ’ αὐτό βοηθοῦν τά πολλά καί πολύ κατατοπιστικά σχήματα, τά ὁποῖα πάντοτε βρίσκονται στή σωστή θέση τῆς σελίδας.

 

Στό παράδοξο τῆς γάτας τοῦ Σρέντιγκερ ὁ συγγραφέας δίνει ρεσιτάλ! Μετά ἀπό ἀρκετές σελίδες ἀπολαυστικῆς ἀνάγνωσης καταλήγει στό συμπέρασμα πώς…δέν ἑρμηνεύεται τό φαινόμενο ἤ πώς οἱ φυσικοί δέν μποροῦν νά καταλήξουν σέ μία κοινῶς ἀποδεκτή ἑρμηνεία τῶν ἑξῆς:

 

a. τί σημαίνει «ἡ γάτα, μέχρι νά ἀνοίξουμε τό κουτί, μπορεῖ νά εἶναι ΚΑΙ ζωντανή ΚΑΙ νεκρή»;

 

b. Πῶς γίνεται τό ἄνοιγμα τοῦ κουτιοῦ νά ὑποχρεώνει τήν γάτα νά ἐπιλέξει μία ἀπό τίς δύο λογικά ἀποδεκτές καταστάσεις;

 

(Πραγματικά διασκεδαστική εἶναι ἡ περιγραφή τοῦ πειράματος ὄχι μέ γάτα ἀλλά μέ ἄνθρωπο!)

 

Ὁ συγγραφέας ἀφιερώνει ἕνα κεφάλαιο στή διαμάχη γιά τήν ἑρμηνεία τῆς κβαντικῆς φυσικῆς, ὅπου βλέπουμε σπουδαῖα μυαλά νά ἀγωνίζονται νά ἑρμηνεύσουν τά ἀνερμήνευτα.

 

Στό κεφάλαιο γιά τήν ἀναζήτηση τῆς Μεγάλης Τελικῆς Θεωρίας ὁ συγγραφέας συγκρίνει τή θεωρία τῶν χορδῶν μέ τήν κβαντική βαρύτητα. Τό ἐνδιαφέρον εἶναι πώς, ἐνῶ παρουσιάζει τά ἀρνητικά τῆς πρώτης, δείχνει νά πιστεύει πώς ὑπερτερεῖ ἔναντι τῆς δεύτερης στήν προσπάθεια τῆς ἑνοποίησης.

 

Ἡ μαγεία τοῦ βιβλίου αὐξάνεται στά δύο τελευταῖα κεφάλαια. Οἱ τίτλοι τους εἶναι «Ἡ κβαντική μηχανική στήν καθημερινή μας ζωή» καί «Ἡ νέα χιλιετία». Στά κεφάλαια αὐτά ὁ Ἀλ-Χαλίλι ἀναπτύσσει τό πόσο ἐξαρτημένοι εἴμαστε σήμερα ἀπό τίς ἐφαρμογές τῆς κβαντικῆς στή ζωή μας, ἀλλά δείχνει καί ποιούς θαυμαστούς δρόμους γιά τό μέλλον μπορεῖ νά διανοίξει ἡ κατανόησή της ἔτι περαιτέρω. Οἱ δύο τελευταῖες προτάσεις τοῦ βιβλίου συνοψίζουν αὐτά τά κεφάλαια μέ τρόπο μοναδικό:«Ἕνα εἶναι σίγουρο: ἡ κβαντική μηχανική κρύβει πολλούς ἄσους στό μανίκι της. Τό μέλλον εἶναι λαμπρό, ἀλλά κυρίως, εἶναι κβαντικό».

 

Λίγα λόγια γιά τή μετάφραση. Πολύ καλή συνολικά, δείχνει καλή γνώση τοῦ ἀντικειμένου, τῶν ἀγγλικῶν καί τῶν ἑλληνικῶν. Ἔχω μόνο δύο ἐνστάσεις:

 

a. Γράφει «βρόχοι». Ὑποθέτω θέλει νά ἀποφύγει (ἡ μεταφράστρια; ὁ ἐπιμελητής;) τό πολύ καθαρευουσιάνικο ἀλλά πάνυ ἀκριβές «βρόγχοι».

b. Γράφει «Βριξέλες»! Δέν παρατήρησα κατ’ ἀναλογίαν νά γράφει «Νέα Ιόρκη»…

 

Καί γιά τό τέλος κάτι ἐντυπωσιακό: ὅλα τά ὀνόματα γράφονται μέ ἑλληνικούς χαρακτῆρες! Δέν ξέρω ἄν εἶναι ἐπιλογή τῆς μεταφράστριας ἤ τοῦ ἐπιμελητῆ, ἀλλά μέ βρίσκει ἀναφανδόν σύμφωνο!

 

* Το άρθρο απηχεί τις απόψεις του συντάκτη του.

The article expresses the views of the author

iPorta.gr

 


Το άρθρο απηχεί τις απόψεις του συντάκτη του.
The article expresses the views of the author iPorta.gr

Βιβλίο: ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΣΕ ΔΕΚΑ ΠΡΑΞΕΙΣ”, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΙΛΝΤΙΣΙ

SHARE
RELATED POSTS
Πρόσκληση: βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Μαστρογιάννη στις 30 Ιουνίου
EVITA_PROSKLHSH_MOYSEIO_EKEDISY_06MARTIOY2017_LR.jpg
Η “Εβίτα” του Κωστή Α. Μακρή στο Βιωματικό Εργαστήρι για Εκπαιδευτικούς-Δηλώστε δωρεάν συμμετοχή
Διαβάζοντας: «Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας» της Λένας Διβάνη, του Άγγελου Κουτσούκη

Leave Your Reply

*
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.