iporta.gr

Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής: Κόμμα και κομματισμός, του Κωνσταντίνου Μαργέλη

Ο Κωνσταντίνος Μαργέλης συστήνεται: “Γεννήθηκα στον Πειραιά στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Εκεί μεγάλωσα, σπούδασα και εργάστηκα μέχρι πριν μερικά χρόνια, όταν μαζί με τη σύζυγό μου μετοικήσαμε σε ένα ημιορεινό χωριό της Λευκάδας. Η συνέχεια μέλλει να γραφτεί …”

 

Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής: Κόμμα και κομματισμός

Το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής,* εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 1998 από το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και αποτελεί αποτέλεσμα πολύχρονης και συστηματικής επεξεργασίας. Είναι το πρώτο λεξικό της νεοελληνικής που έθεσε επιστημονικές λεξικογραφικές αρχές. Προσωπικά διαθέτω την έντυπη έκδοση της 9ης ανατύπωσης του Μαρτίου του 2013, αλλά πλέον υπάρχει διαθέσιμο και διαδικτυακά.

Λόγω της εγκυρότητάς του, εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ερμηνείες για το λήμμα «κόμμα» και τα παράγωγά του.

κόμμα*:

«πολιτικός οργανισμός που εκφράζει, προασπίζει και προωθεί τα συμφέροντα και τις απόψεις ορισμένου κοινωνικού συνόλου, τάξης ή ομάδας και έχει ως στόχο την κατάκτηση της εξουσίας»

Ενώ στο ίδιο λήμμα βρίσκουμε και τη φράση «κάνω κόμμα»:

«συμμαχώ, συνεργάζομαι με κπ. για την προάσπιση κοινών συμφερόντων, τα οποία συνήθως στρέφονται εναντίον κάποιου άλλου»

κομματισμός*:

«ο καθορισμός της δράσης και της συμπεριφοράς κάποιου με γνώμονα αποκλειστικά το στενό κομματικό συμφέρον, ενώ η θέση του επιβάλλει υπερκομματική και αμερόληπτη στάση»

κομματάρχης*:

«κομματικός παράγοντας με επιρροή σε τοπικό κυρίως επίπεδο, η οποία πηγάζει από προσωπικές σχέσεις και ιδίως από εκδουλεύσεις προς τους ψηφοφόρους»

κομματικοποιώ*:

«επιβάλλω με τρόπο απόλυτο και αθέμιτο τις απόψεις ενός συγκεκριμένου κόμματος επάνω σε μια δραστηριότητα, πολιτική, κοινωνική ή πολιτιστική»

κομματόσκυλο*:

«φανατικό, πειθήνιο αλλά και εργατικό μέλος ενός κόμματος»

Ας δούμε, όμως τι αναφέρει το Λεξικό και στο λήμμα δημοκρατία:

«πολιτικό σύστημα που στηρίζεται στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και που λειτουργεί με βάση τη βούληση της πλειοψηφίας των πολιτών»

Όσοι, λοιπόν, δεν θέλουν αλλά εξακολουθούν να τρέχουν πίσω από κόμματα και κομματάρχες, ας αναλογιστούν μία φράση του Νίκου Καζαντζάκη:

«Κάθε Έλληνας που δεν παίρνει, ας είναι και μια φορά στη ζωή του, μια γενναία απόφαση, προδίνει τη ράτσα του.»

Ενώ, απέναντι σε όσους πουλάνε κομματικές ιδέες, αντιπαραβάλλεται μία άλλη φράση του Νίκου Καζαντζάκη:

«Δεν υπάρχουν ιδέες, υπάρχουν μονάχα άνθρωποι που κουβαλούν τις ιδέες, κι αυτές παίρνουν το μπόι του ανθρώπου που τις κουβαλάει.»

Κωνσταντίνος Μαργέλης

Κάπου στην κομματικοποιημένη =  κατακερματισμένη Ελλάδα

Τετάρτη, 9 Ιουλίου 2026

*Λεξικό της κοινής νεοελληνικής