Ο Ηλίας Καραβόλιας είναι Οικονομολόγος με ειδίκευση Γενικής Θεωρίας και Οικονομικής Πολιτικής. Κατέχει Master of Arts από το European Institute of Philosophical Anthropology.
Πίσω από το καθημερινό μας άγχος ( «δύσκολο να δούμε πώς τελειώνει ο πόλεμος και τι συνέπειες θα έχει» ) πίσω από το αυξανόμενο τεράστιο κόστος, τον κίνδυνο ευρύτερου πολέμου, την οικονομική και ενεργειακή αναταραχή, υπάρχει ένα δεδομένο : κάποια πλευρά (ή κάποιες«συμφωνίες») επεδίωκε αυτό ακριβώς.
Και όταν ο Trump λέει το παρανοϊκό «νικάμε» («αλλά ίσως φύγουμε ίσως συνεχίσουμε, ίσως για καιρό, ίσως για λίγο») αποκαλύπτει ότι το σχέδιο που δεν βλέπουμε είναι το χάος και η κρίση που είχε «μεθοδεύσει» με άλλους μαζί φυσικά και εκτός ΗΠΑ, και όχι «σχεδιάσει»…
Λειτουργώντας αυτός ως dealer και ο Νετανιάχου ως αμετακίνητος, δεν διαπραγματεύονται αλλά εξασφαλίζουν την αυξανόμενη διάρκεια του «στοχευμένου» μη σχεδίου εξόδου διαφυγής , από καιρό τώρα.
Χτυπώντας πάνω από 7.000 στόχους, η στρατιωτική συμμαχία που πλήττει το Ιράν ακολουθείται από μία ρητορική υπεραυτοπεποίθησης Trump, Netanyahu Hegseth,) καθαρά «συμβολική» ως αναπαράσταση ισχύος : «καταστρέφουμε το καθεστώς», «δεν έχουν πια ναυτικό/αεροπορία», «τελειώνουμε τη δουλειά» κτλ. Φυσικά χωρίς καμία αναφορά σε παράπλευρες απώλειες, χωρίς ανάλυση κόστους/ οφέλους και (αυτονόητο) χωρίς σεβασμό ή μερική χρήση έστω από Διεθνές Δίκαιο με τυπικές διπλωματικές διαπραγματεύσεις.
Ένα «κούφιο» παίγνιο τελεσιγράφου ( ultimate game) που δεν πάει πέρα από το «συμφωνείτε ή χάνετε τα πάντα» ( take it or leave it)
Μόνο που δεν μας εξηγούν οι μεγάλοι σύμμαχοι, ούτε στους Ιρανούς, σε τι ακριβώς ζητάνε συμφωνία, αλλά μένουν στο αιώνιο αρχαιοελληνικό δίκαιο του πολέμου («η ισχύς δικαιολογεί τα πάντα»)
Και ρωτάει κανείς : «σε τι ακριβώς» ζητάνε συμφωνία όταν από τα τέλη Φλεβάρη υπήρχαν άμεσες και έμμεσες διαπραγματεύσεις (Ομάν, Γενεύη, Βιέννη) για συμφωνία σχετικά με το γνωστό ζήτημα (πυρηνικό πρόγραμμα ) και με «σημαντική πρόοδο» κατά τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και ανακοινώσεις από το Ομάν.
Αλλά ξεχάσαμε ότι ο Trump έθεσε εντελώς εκβιαστικά ένα 60ήμερο τελεσίγραφο ως deadline, απαιτώντας πλήρη διάλυση εγκαταστάσεων, εξαγωγή ουρανίου και μια μόνιμη κλειστή συμφωνία (permanent deal). Φυσικά δεν υπήρξε συμφωνία και «έγινε» η απευθείας επίθεση.
Ξεχάσαμε δηλαδή ότι οι διαπραγματεύσεις χρησιμοποιήθηκαν ως «χρήσιμη δικαιολογία» και ως μέρος της στρατιωτικής στρατηγικής για «νεκρό χρονικό περιθώριο» και προετοιμασία.
Έχουμε δηλαδή δύο ασύμμετρες παραμέτρους στο εξελισσόμενο σκηνικό που πλέον δεν θυμίζει «παίγνιο ανταπόδοσης» ισχύος και αντιποίνων αλλά ένα σχεδόν χαοτικό συνεχές που βολεύει όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές ( πλην των λαών και των κοινωνιών τους)
Ειδικά όμως εμείς οι Έλληνες, λόγω Θουκυδίδειας παιδείας, επιμένουμε σε παραλληλισμούς από την βολική αναπαράσταση μιας δήθεν επαναληπτικής γραμμής της Ιστορίας και πιστεύουμε ότι οι ΗΠΑ μπορεί να βρεθούν σε θέση «Αθηναίων στα λατομεία Συρακουσών»…
Εδώ όμως έχουμε ένα μεγάλο και σύγχρονο, παγκόσμιο καπιταλιστικό πλαίσιο: οικονομική αλληλεξάρτηση, πυρηνικοί κίνδυνοι, proxies (αντιπροσώπους ) – όχι μόνο «κλασικός πόλεμος». Εδώ έχουμε πολύ ισχυρούς αφανείς συμμετέχοντες και απέχοντες ταυτόχρονα (Κίνα – Ρωσία)
Μπορεί η Ιστορία να μοιάζει ότι επαναλαμβάνεται ως σπείρα ( «κάθε στροφή φέρνει τα ίδια πάθη σε μεγαλύτερη κλίμακα, με μεγαλύτερη ταχύτητα και μεγαλύτερο κίνδυνο») όμως ξεχνάμε ότι πίσω από τους εύκολους για το ανθρώπινο μυαλό «κύκλους της Ιστορίας» υπάρχουν οι σχεδόν ασύλληπτοι ακόμα και για ειδικούς κύκλοι της συσσώρευσης (κέρδους ισχύος, δηλαδή «γεωπολιτικού κεφαλαίου»)
Μια υπερδύναμη ( με σύμμαχο το Ισραήλ που εξάγει μιλιταρισμό επειδή αιώνια «κινδυνεύει») σε φάση υπεροψίας μετά από προηγούμενες «νίκες»/αποτροπές, χρησιμοποιεί ωμή ισχύ για να επιβάλει βούληση σε έναν δήθεν «αδύναμο» (Ιράν), αγνοώντας προειδοποιήσεις, ηθική, μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Ο «Διάλογος Μηλίων Αθηναίων» μπορεί να μοιάζει με την αμερικανική ρητορική «ή συμφωνείτε στα πυρηνικά ή καταστρεφόμαστε», και ο πόλεμος να θυμίζει Σικελία ( αρχική «εύκολη» υπεροχή, επέκταση, κόστος, αμφιβολίες για έξοδο).
Όμως φίλε αναγνώστη εδώ μιλάνε οι παγκόσμιοι νέοι νόμοι του καπιταλιστικού και γεωοικονομικού συστήματος : τώρα «μιλάνε» τα ενεργειακά και βιομηχανικά συμφέροντα πίσω από κρατικό καπιταλισμό( Κίνα – Ρωσία – Ινδία) και πίσω από πολυεθνικό καπιταλισμό ιδιωτικών συμφερόντων (ΗΠΑ- Ευρώπη) που μοιάζουν αλλά δεν είναι ενιαία (δείτε πχ ποιοι «σπάνε» με πλοία το χάος και τον άτυπο αποκλεισμό στα Στενά)
Γράφουν οι communaros : «Αν ο πόλεμος δεν τελειώσει γρήγορα (όπως ελπίζει ο Trump) η νέμεσις μπορεί να έρθει με οικονομική κρίση, απώλειες, περιφερειακή αποσταθεροποίηση – ακριβώς όπως προειδοποιεί ο Θουκυδίδης : η ύβρις τιμωρείται όταν ο ισχυρός ξεχνά ότι η ισχύς δεν είναι αιώνια»
Καμία αντίρρηση : μόνο που ο Θουκυδίδης δεν έβλεπε ο άνθρωπος Αθηναίους (ή άλλους)να ποντάρουν σε χρηματιστήρια το πετρέλαιο, το αέριο, τα νομίσματα, τα επιτόκια, τα εμπορεύματα, και πριν και κατά την διάρκεια των πολέμων…!