Ο Κωνσταντίνος Καραγιαννόπουλος ασχολείται με την δημοσιογραφία, την κριτική λογοτεχνίας και την ποίηση
Βασιλική Βλάχου: «Στόχος της ιστορίας της Κέλλυ είναι να αγγίξει τους ανθρώπους συγκεκριμένων γενεών, ανεξαρτήτως φύλου και όχι να αφηγηθεί μια προσωπική ιστορία»
Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Καραγιαννόπουλο
Η «Κέλλυ», μια σύγχρονη, αυτοσαρκαστική και συγκινητική ιστορία ενηλικίωσης, ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και το σκληρό ρεαλισμό. Μέσα από ένα κωμικοτραγικό και ευφάνταστο ταξίδι αυτοπραγμάτωσης, το έργο ακολουθεί τη ζωή μιας γυναίκας από τα πρώτα παιδικά της χρόνια έως την ενήλικη πραγματικότητα, φωτίζοντας τις αντιφάσεις, τις αγωνίες και τις προκλήσεις της εποχής μας. Με γρήγορο ρυθμό, πολυπρόσωπους χαρακτήρες και μια διαρκή εναλλαγή κωμικών και δραματικών στιγμών, η «Κέλλυ» συνδυάζει την ψυχαγωγία και τον κοινωνικό προβληματισμό απευθυνόμενη σε θεατές κάθε ηλικίας – από τη Gen Z έως τη γενιά των γονιών και των παππούδων τους.
Οι ερμηνείες, βαθιά ανθρώπινες και συγκινητικές, με αξιοθαύμαστη εναλλαγή τονικότητας, ηχοχρώματος και εκφράσεων προσώπου κατά τη μετάβαση από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή, αλλά και κατά τις εναλλαγές ρόλων, αναδεικνύουν τις σκληρές αλήθειες, αλλά και τις αποσυμπιέζουν μέσα από το λυτρωτικό γέλιο.
Με αφορμή την παράσταση που παίζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21.00, στο Θέατρο 104, συναντήσαμε τη συγγραφέα και πρωταγωνίστρια του έργου, Βασιλική Βλάχου, και συζητήσαμε μαζί της εφ’ όλης της ύλης.
Κάθε φορά που παρακολουθώ μια θεατρική παράσταση έχω την αίσθηση πως συντελούνται δύο παράλληλες αφηγήσεις: μία που βασίζεται στο θεατρικό κείμενο και μια άλλη μέσω των σωμάτων, των εκφράσεων του προσώπου και της έντονης κινησιολογίας. Θα ήθελες να μας μιλήσεις για τη δική σου οπτική απέναντι σε αυτές τις δύο παράλληλες αφηγήσεις;
Είναι δύο εντελώς διαφορετικές, αλλά αλληλένδετες αφηγήσεις. Το θεατρικό κείμενο λειτουργεί σαν χάρτης, σαν κατευθυντήρια γραμμή. Αυτό που εκτυλίσσεται στην σκηνή είναι ζωντανό, οργανικό και, μέσα από την σκηνοθετική κατεύθυνση, αυθόρμητο και απελευθερωτικό. Πρόκειται για έναν συνδυασμό ανθρώπων και συνθηκών που διαμορφώνει τη δικιά του αλήθεια και αυθεντικότητα και παίρνει τελικά μια άλλη πνοή μέσω των θεατών – του κοινού. Το έργο ξεφεύγει από τα στενά όρια του κειμένου και αποκτά τη δική του ζωή.
Παρακολουθώντας παλαιότερες δουλειές σου, μπορεί κανείς να διακρίνει ότι βασικά μοτίβα της δουλειάς σου είναι το θρίλερ με στοιχεία black humor και η πλοκή που βασίζεται στο σασπένς. Στην παράσταση «Κέλλυ» βλέπουμε πως, ενώ το black humor διατηρείται, μετακινείσαι από τα έως τώρα αναγνωρίσιμα στοιχεία της δουλειάς σου. Τι σε οδήγησε σε αυτή τη θεματική και δομική μεταβολή;
Το χιούμορ -μαύρο ή οποιασδήποτε ποιότητας- είναι για μένα απαραίτητο στοιχείο τόσο της δημιουργικής μου έκφρασης, όσο και της ζωής μου. Χωρίς αυτό η πραγματικότητα θα ήταν αβάσταχτη ή στην καλύτερη περίπτωση, διεκπαιρεωτική και βαρετή.
Στις προηγούμενες δουλειές μου υπήρχαν έντονα στοιχεία σασπένς και του θρίλερ. Η επιστροφή μου στην Ελλάδα, μετά από χρόνια στο Λονδίνο, καθώς και οι επιρροές της ελληνικής κουλτούρας, με οδήγησαν στην ανάγκη να δημιουργήσω κάτι διαφορετικό. Να δω το περιβάλλον μου μέσα από απόσταση και να δοκιμάσω έναν άλλο τρόπο αφήγησης -όχι σινεμά, άλλα θέατρο. Παράλληλα, υπήρχε και η ανάγκη να δημιουργήσω κάτι πιο ανάλαφρο και λιγότερο σκοτεινό.
Το έργο αναδεικνύει πολλά κοινωνικά ζητήματα της σύγχρονης εποχής. Παρόλα αυτά, ποιος θεωρείς πως είναι ο βασικός θεματικός άξονας γύρω από τον οποίο διαρθρώνεται το συγκεκριμένο θεατρικό έργο;
Ο βασικός άξονας του έργου είναι η πορεία μιας γυναίκας από την παιδική της ηλικία στην ενήλικη ζωή και η προσπάθειά της να βρει τον εαυτό της και τελικά να τον αγαπήσει. Τα κοινωνικά ζητήματα της σύγχρονής εποχής λειτουργούν προσθετικά, σε μια δευτερεύουσα ανάγνωση, τόσο για την αληθοφάνεια της συγκεκριμένης εποχής, όσο και στο να κάνουν ένα διακριτικό κοινωνικό σχόλιο.
Κεντρικό ρόλο στο κείμενο διαδραματίζει η παιδική ηλικία. Η Alice Miller έχει μιλήσει για τις φυλακές της παιδική μας ηλικίας. Για την ηρωίδα του έργου, αυτή η ηλικία αποτελεί ανασταλτικό ή βοηθητικό παράγοντα στην αυτοπραγμάτωσή της; Ή μήπως λειτουργεί και ως καταφύγιο;
Πιστεύω ότι λειτουργεί ως βοηθητικός παράγοντας. Επιτρέπει στην Κέλλυ να κατανοήσει καλύτερα την εσωτερική της διαδρομή, τα λάθη της και την ίδια της την ύπαρξη. Αποτελεί έναυσμα για να πάρει απόσταση από τη ζωής της, να αποδεχτεί την πορεία της και, τελικά, να βρει τον εαυτό της.
Είναι σαφές ότι τα ζώα λειτουργούν ως σύμβολα στο θεατρικό σου έργο. Ποιες ανάγκες της ηρωίδας (απο-)καλύπτουν; Αποτελούν ένα από τα κλειδιά για την κατανόηση του έργου και των χαρακτήρων;
Τα ζώα συμβολίζουν την αθωότητα και την ανάγκη του ανθρώπου – και της ηρωίδας συγκεκριμένα- για μια καθαρή, ανιδιοτελή σύνδεση. Δεν επιδιώκουν κάτι – απλώς υπάρχουν στο παρόν. Μέσα από τη φροντίδα και την επικοινωνία μαζί τους, η Κέλλυ επαναπροσδιορίζει τον εαυτό της. Άλλωστε, τα ζώα είναι πιο ξεκάθαρα από τους ανθρώπους και συχνά λειτουργούν καταπραϋντικά.
Η χρήση των βίντεο στο έργο δημιουργεί διαφορετικά χρονικά –και όχι μόνο- πλαίσια. Τι σε οδήγησε στο να τα εντάξεις στο έργο και τι νοηματοδοτούν για τον θεατή;
Τα βίντεο λειτουργούν κυρίως ως κινητήριος δύναμη για την Κέλλυ. Η Kay, ο μελλοντικός της εαυτός, την καθησυχάζει και της δίνει δύναμη, λέγοντάς της -με τον πιο κλισέ, αλλά ουσιαστικό τρόπο- να μην ανησυχεί, γιατί όλα κάπως θα λειτουργήσουν. Είναι η φωνή του μελλοντικού μας εαυτού που όλοι θα θέλαμε να έχουμε και που, στο τέλος, γινόμαστε εμείς οι ίδιοι.
Σε ένα δεύτερο επίπεδο τα βίντεο αυτά προσφέρουν μια εικόνα του μέλλοντος, όπως το φανταζόμαστε σήμερα – μια εικόνα που πιθανότατα δεν θα έχει καμία σχέση με τη μελλοντική πραγματικότητα. Η ζωή άλλωστε ξεπερνά την τέχνη.
Πώς επηρεάζει ο θεατρικός χώρος στον οποίο ανεβαίνει ένα έργο τη σκηνική αναπαράσταση και τις ερμηνείες των ηθοποιών; Ποιες προκλήσεις κληθήκατε να αντιμετωπίσετε ως ομάδα;
Ο θεατρικός χώρος παίζει κομβικό ρόλο στη σκηνική αναπαράσταση και στις ερμηνείες. Θέτει όρια ως προς την κίνηση και τη δράση, τα οποία μπορεί αρχικά να φαίνονται περιοριστικά, αλλά μέσα από τη σκηνοθετική κατεύθυνση προσφέρουν ασφάλεια και σαφήνεια.
Το δίπολο Καλλιόπη-Κέλλυ –ως ταυτοτική κατασκευή για την ηρωίδα- τι σηματοδοτεί για σένα ως συγγραφέα και τι διαφορετικά ερμηνευτικά εργαλεία απαιτεί για να ενσαρκώσεις αυτή τη μετάβαση;
Το δίπολο αυτό σηματοδοτεί τη μετάβαση από την παιδική ηλικία στην ενήλικη, πιο συνειδητή ζωή της ηρωίδας. Ερμηνευτικά απαιτεί σωματική, φωνητική και συναισθηματική προσαρμογή, που αντανακλά τις διαφορετικές φάσεις της ζωής ενός ανθρώπου.
Παρακολουθώντας την ιστορία της Κέλλυ, από τα παιδικά της χρόνια μέχρι την κρίσιμη ηλικία που την αφήνουμε, ο θεατής αισθάνεται ότι υπάρχουν πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία. Ισχύει πράγματι;
Α, την περίμενα αυτήν την ερώτηση. Υπάρχουν κάποιες αυτοβιογραφικές αναφορές στη χρονική και βιωματική αποτύπωση των γεγονότων. Ωστόσο, τα περισσότερα στοιχεία έχουν υποστεί μυθοπλαστικές επεμβάσεις και ξεφεύγουν από τον αυτοβιογραφικό χαρακτήρα. Στόχος της ιστορίας της Κέλλυ είναι να αγγίξει τους ανθρώπους συγκεκριμένων γενεών, ανεξαρτήτως φύλου και όχι να αφηγηθεί μια προσωπική ιστορία.
Πόσο δύσκολο είναι για μια ηθοποιό να ερμηνεύσει έναν χαρακτήρα που η ίδια έχει πλάσει και πόσο πιο δύσκολο είναι –υπό την ιδιότητα της θεατρικής συγγραφέως- να τον χτίσει πριν καν δοκιμάσει να τον ερμηνεύσει; Υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα σε αυτές τις δύο ιδιότητες;
Η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Ως συγγραφέας φαντάζεσαι τον χαρακτήρα – ως ηθοποιός όμως οφείλεις να είσαι ευέλικτος. Πρέπει να αφήσεις στην άκρη το πλάνο και να αφεθείς στις σκηνοθετικές οδηγίες, στη χημεία με τους άλλους ηθοποιούς και στον αυθορμητισμό των προβών. Σταδιακά ξεχνάς το κείμενο και γίνεσαι αυτός ο άνθρωπος.
Κλείνοντας, τι ετοιμάζεις παράλληλα ή μετά τη θεατρική πορεία της «Κέλλυ»;
Κάνω γυρίσματα για τη σειρά του Alpha «Να μ’ Αγαπάς», ενώ παράλληλα δουλεύουμε με τον συνεργάτη μου πάνω σε μια τηλεοπτική σειρά.