Βιβλίο ΕΥ ΖΗΝ

«Κόκκινος Ἄρης» τοῦ Kim Stanley Robinson, τοῦ Τάσου Γέροντα

Τάσος Γέροντας

Gerotasos

«Κόκκινος  Ἄρης» τοῦ Kim Stanley Robinson, μετάφραση Χριστόδουλου Λιθαρῆ, ἐκδόσεις Φανταστικός Κόσμος 2018, τόμος Α 380 σελίδες, τόμος Β 390 σελίδες.

Προσωπικά χωρίζω τήν ἐπιστημονική φαντασία (βιβλία καί ταινίες) σέ δύο εἴδη. Πρῶτο εἶδος εἶναι ἡ ἐντυπωσιακή ἐπιστημονική φαντασία. Ὁ συγγραφέας χρησιμοποιεῖ ἀλλόκοτα πλάσματα ἀπό μακρινά, περίεργα πλανητικά συστήματα, μέ ἀπίθανες ἰδιότητες, πού βρίσκονται σέ κίνδυνο ἀλλά μέ τίς ἐντυπωσιακές ἱκανότητές τους τελικά ὑπερτεροῦν. Ἐντυπωσιακή νά τήν διαβάζεις κι ἀκόμα περισσότερο νά τήν βλέπεις. Δεύτερο εἶδος εἶναι ἡ οὐσιαστική ἐπιστημονική φαντασία. Ἐδῶ ὁ συγγραφέας χρησιμοποιεῖ τό μέλλον γιά νά καταδείξει τίς ἀδυναμίες τῆς ἀνθρώπινης φυλῆς καί τήν αὐτοκαταστροφική τάση της. Κορυφαῖα αὐτοῦ τοῦ εἴδους θεωρῶ τά βιβλία τοῦ Ἄρθουρ Κλάρκ «Ἡ πόλη καί τά ἄστρα» καί «Οἱ Ἐπικυρίαρχοι», τό βιβλίο τοῦ Βάν Βόγκτ «Σλάν» καί τό συγκλονιστικό διήγημα τοῦ Χάρι Μπέιτς «Ἀποχαιρετισμός τόν Ἀφέντη».

Στήν κατηγορία τῆς οὐσιαστικῆς ἐπιστημονικῆς φαντασίας κατατάσσω καί τό δίτομο αὐτό ἔργο, πρῶτο μέρος μιᾶς τριλογίας.

Ἡ ἱστορία ξεκινᾷ τό 2027. Τό 2026 ἔφυγε ἀπό τή Γῆ τό διαστημόπλοιο «Ἄρης» μέ προορισμό τόν πλανήτη Ἄρη. Μεταφέρει ἑκατό ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θά ἐγκατασταθοῦν μόνιμα ἐκεῖ.

Πρίν ξεκινήσει ἡ ἐξιστόρηση, τό βιβλίο ἔχει ἕναν χάρτη τῆς ἐπιφανείας τοῦ Ἄρη ἀνηγμένο σέ ὀρθογώνιο παραλληλόγραμμο. Ἔχει τά γεωγραφικά ὕψη καί πλάτη, εἶναι μέ κλίμακα, περιλαμβάνει καί τίς πρῶτες πόλεις πού ἔφτιαξαν οι πρῶτοι ἑκατό.

Αὐτοί οἱ πρῶτοι ἑκατό ἀγωνίστηκαν γιά νά στήσουν καταυλισμούς, νά χτίσουν πόλεις, νά ἀντιμετωπίσουν τίς συνθῆκες τοῦ Ἄρη ἀλλά καί τίς μεταξύ τους διαφορές ἀντιλήψεων καί πεποιθήσεων. Βρῆκαν τρόπο νά ἔχουν νερό, ἐνέργεια γιά θέρμανση, τρόπο γιά νά ἐξορύσσουν καί νά στέλνουν στή Γῆ πολύτιμα ὀρυκτά. Ἡ πολιτική κατάσταση στή Γῆ περιγράφεται πολύ διαφορετική ἀπό τή σημερινή. (Τό βιβλίο γράφτηκε τό 1992). Ἀρκετά ἀπό τά σημερινά κράτη δέν ὑπάρχουν, κάποια ἄλλα, τώρα ἀδύναμα, ἔχουν ἀποκτήσει δύναμη καί γενικά έπικρατεῖ μιά πολύ ἀσταθής ἰσορροπία, ἡ ὁποία εὔκολα μπορεῖ νά φέρει πόλεμο.

Στά χρόνια πού ἀκολουθοῦν, ἔρχονται καί ἄλλοι ἔποικοι στόν Ἄρη. Τά προβλήματα αὐξάνονται. Οἱ διαμάχες μεταξύ τους ἀγριεύουν. Οἱ ἄνθρωποι ἀρχίζουν νά καταστρέφουν τόν Ἄρη. Μερικοί παλιοί ἀντιδροῦν. Οἱ χρηματοδότες τῶν άποστολῶν τούς πολεμοῦν. Καί φυσικά ὁ ἴδιος ὁ πλανήτης ἀμύνεται. Τό ἔργο ὁλοκληρώνεται τό 2062 μέ ἐπανάσταση.

Βρῆκα τό ἔργο συναρπαστικό γιά δύο σημαντικούς λόγους. Πρῶτον γιά τήν ἄφθονη πληροφόρηση σχετικά μέ τόν πλανήτη Ἄρη. Παρέχονται ἀπίστευτα πολλές, ἀπίστευτα λεπτομερεῖς, ἀπίστευτα τεχνικές πληροφορίες γιά τόν Ἄρη. Οἱ περιγραφές τοῦ συγγραφέα μεταφέρουν τόν ἀναγνώστη ἐκεῖ, νιώθει τή σκόνη στό σῶμα του, νομίζει πώς περπατᾷ στή μειωμένη βαρύτητα τοῦ πλανήτη, πώς βλέπει τά περίεργα χρώματα τοῦ οὐρανοῦ, πώς ἀκούει τούς πανίσχυρους ἀνέμους. Θέλω ἐδῶ νά σημειώσω, νά ἐξάρω εἶναι ἡ πιό σωστή ἔκφραση, τή μετάφραση τοῦ Χρ. Λιθαρῆ. Δέν εἶναι μόνον ὁ πλοῦτος τῶν ἐκφράσεων καί τῶν ἐπιθέτων πού χρησιμοποίησε γιά νά ἀναδείξει τόν ἀντίστοιχο πλοῦτο τῶν περιγραφῶν. Εἶναι καί ἡ ἀναμφισβήτητα πολλή δουλειά πού ἔκανε στό ἐπιστημονικό μέρος. Τό ἔργο βρίθει ἐπιστημονικῶν ὅρων γεωλογίας, βιολογίας, μηχανολογίας, ὑδρολογίας, θερμοδυναμικῆς καί ὅποιας ἄλλης ἐπιστήμης μπορεῖτε νά σκεφθεῖτε. Σέ αὐτό τό πολύ ἀπαιτητικό κομμάτι ὁ Λιθαρής ἀνταποκρίθηκε μέ ἀπόλυτη ἐπιτυχία!

Ὁ δεύτερος λόγος πού μέ συνάρπασε τό ἔργο εἶναι ἐπειδή βάζει στό ἐπίκεντρο τόν ἄνθρωπο, τόν κάθε ἄνθρωπο. Τόν παλιομοδίτη ρομαντικό, τόν φανατικό οἰκολόγο, τόν φανατικό τεχνοκράτη, τόν ἀρχομανή, τόν χρηματιζόμενο, τόν ἀδίστακτο. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ σήμερα καταστρέφει ἐν γνώσει του τή Γῆ. Ἀπελπισμένος ἀναζητᾷ καταφύγιο στόν γειτονικό  Ἄρη. Ἡ ἀνοησία ἐνισχυμένη ἀπό οἰκονομικά καί πολιτικά συμφέροντα τόν ὁδηγοῦν νά τόν καταστρέψει κι αὐτόν. Μέσα στό κλίμα αὐτό ὁ συγγραφέας δέν παραλείπει νά καυτηριάσει τόν ρόλο τῶν κυρίαρχων μέσων μαζικῆς ἐνημέρωσης. Καί φυσικά οἱ ἄνθρωποι εὔκολα σκοτώνονται μεταξύ τους.

Εἶναι ἕνα πυκνό ἔργο. Πυκνό σέ περιγραφές, σέ εἰκόνες, σέ ὁρολογία, σέ αἰσθήματα, σέ συναισθήματα, σέ ἀγωνία, σέ περιπέτεια, σέ μηνύματα. Δέν εἶναι εὔκολο ἔργο, εἶναι ὅμως ἕνα πολύ σπουδαῖο ἔργο. Περιμένω μέ λαχτάρα τή συνέχεια, τόν Πράσινο Ἄρη.

Μέχρι τότε διαβάστε τόν Κόκκινο Ἄρη καί θά διαπιστώσετε πώς εἶμαι μᾶλλον συγκρατημένος στόν ἔπαινο.

* Το άρθρο απηχεί τις απόψεις του συντάκτη του.  

The article expresses the views of the author

iPorta.gr

SHARE
RELATED POSTS
Gerotasos
Τεῦκρος Μιχαηλίδης «Σφαιρικά κάτοπτρα, ἐπίπεδοι φόνοι», τοῦ Τάσου Γέροντα
banner40xronia_2.gif
Καλοκαίρι με Διονύση Χαριτόπουλο και 60% έκπτωση στα πολυδιαβασμένα βιβλία του
.jpg
Ευχές από τον Δήμαρχο Ρόδου Φώτη Χατζηδιάκο στους αναγνώστες του iPorta.gr

Leave Your Reply

*