setGenerator('iporta'); ?>

Εγγραφείτε στο Newsletter
30/11
2017
23:18

"Γιά τήν ἀγάπη τῆς φυσικῆς" τῶν Walter Lewin καί Warren Goldstein, τοῦ Τάσου Γέροντα

Γράφτηκε από τον 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(4 ψήφοι)

Gerotasos

 

Τάσος Γέροντας    

  

 

 

 

 

Exof-PhysLove1.jpg

 

 

 

 

"Γιά τήν ἀγάπη τῆς φυσικῆς" τῶν Walter Lewin καί Warren Goldstein. Ἐκδόσεις Κάτοπτρο 2014. 450 σελίδες, σκληρό ἐξώφυλλο. Μετάφραση ἀπό τούς Βλάσιο Πετούση καί Ἀνδρέα Δημητρόπουλο. Ἐπιστημονική ἐπιμέλεια ἀπό τούς Ἀνδρέα Δημητρόπουλο καί Ἀλέξανδρο Μάμαλη.

 

Ἀγαπῶ πολύ τή φυσική. Πέρα ἀπό τά σχολικά καί τά πανεπιστημιακά βιβλία, ἔχω διαβάσει πολλές δεκάδες ἄλλα βιβλία. Ὅταν λοιπόν διάβασα πώς τό ἐν λόγῳ βιβλίο εἶναι γιά ὅσους δέν ἀγαποῦν τή φυσική, θεώρησα πώς δέν μέ ἀφορᾶ. Μέ προκάλεσαν ὅμως τά διθυραμβικά σχόλια γιά ἕναν ἐκ τῶν δύο συγγραφέων, τόν Walter Lewin. Δίδαξε φυσική στό ΜΙΤ γιά πάνω ἀπό τριάντα χρόνια. Τά μαθήματά του εἶχαν τόση ἐπιτυχία πού βιντεοσκοπήθηκαν καί ἀναρτήθηκαν σέ διάφορες ἱστοσελίδες, ὅπου ἡ ἐπισκεψιμότητα καί ἡ θέασή τους ξεπέρασαν κάθε προσδοκία.

 

Πρώτη ἐντύπωση ὅταν πῆρα τό βιβλίο στά χέρια μου: πολύ θετική! Πολύ καλῆς ποιότητας λευκό χαρτί, εὐχάριστη καί ἄνετου μεγέθους γραμματοσειρά, ἐξαιρετικό σκληρό ἐξώφυλλο μέ μαῦρο χαρτί καί χρυσό πανί στή ράχη, εὐχάριστη κουβερτούρα να τό προστατεύει καί πολύ στιβαρό δέσιμο.


Μιά δεκασέλιδη εἰσαγωγή τοῦ Warren Goldstein προσπαθεῖ νά μᾶς προειδεάσει γιά τό τί θά ἀκολουθήσει. Ἀπέτυχε. Αὐτό πού ἀκολούθησε εἶναι ἀπερίγραπτο! Αὐτός ὁ ἐμπνευσμένος καθηγητής δείχνει μέ ἁπλά λόγια πῶς ἡ φυσική ὑπάρχει στήν καθημερινότητά μας. Στά πρῶτα δέκα κεφάλαια διατρέχει σχεδόν ὅλη τή φυσική λυκείου. Τό κάνει κυρίως μέ παραδείγματα ἀπό τήν ζωή καί συνήθη παρατηρούμενα φαινόμενα. Ἐξηγεῖ μέ πολύ κατανοητό καί συχνά ἀπολαυστικό τρόπο αὐτά πού συμβαίνουν καί παράλληλα μᾶς παρουσιάζει τούς νόμους πού διέπουν τά φαινόμενα. Τά παραδείγματα εἶναι πολλά. Ἡ περιγραφή τῶν πειραμάτων πού ἐκτελεῖ μέσα στήν αἴθουσα διδασκαλίας συνήθως προκαλεῖ γέλιο. Εἶναι πολύ σημαντικό τό γεγονός ὅτι καταφεύγει σέ συγκρίσεις κατανοητές ἀπό ὅλους ὅταν θέλει νά τονίσει τό πολύ μικρό, τό πολύ μεγάλο, τό πολύ γρήγορο, τό πολύ ζεστό, τό πολύ μακρινό. Πολύ συχνά παρουσιάζει τήν ἐξέλιξη τῆς γνώσης μας ἐπί τοῦ θέματος πού ἐξετάζει. Δέν κρύβει τόν θαυμασμό του γιά ἄλλους ἐπιστήμονες, προεξάρχοντος τοῦ Ἰσαάκ Νεύτωνα. Εἶναι ἐπίσης πολύ συγκινητικός ὁ τρόπος πού παρουσιάζει τήν προσωπική του ἱστορία, τόσο στήν Ὁλλάνδία, ὅπου γεννήθηκε, κατά τόν Β' ΠΠ, ὅσο καί στίς ΗΠΑ.

 


Στά ἑπόμενα τέσσερα κεφάλαια ὁ Lewin περιγράφει τή δική του περιπέτεια στήν ἐπιστήμη. Χωρίς νά κρύψει τόν ἐνθουσιασμό του γιά τήν εὐκαιρία πού τοῦ δόθηκε νά δουλέψει μέ σπουδαίους ἐπιστήμονες στίς ΗΠΑ, παρουσιάζει τήν ἱστορία τῶν ἀνακαλύψεων στήν ἀστρονομία/κοσμολογία χάρη στίς ἀκτῖνες Χ. Μᾶς διηγεῖται μέ γλαφυρό τρόπο ὅλες τίς προσπάθειες, τίς τεχνικές δυσκολίες, τίς ἀποτυχίες, μέχρι νά μπορέσουν νά πάρουν μερικές καλές μετρήσεις. Δέν κρύβει τήν πικρία του ὅταν μεγάλοι ἐπιστήμονες ἀρνοῦνται νά δεχθοῦν αὐτά πού αὐτός βλέπει καί προτείνει.

 


Τό βιβλίο κλείνει μέ ἕνα κεφάλαιο ἔκπληξη. Ὁ Lewin μᾶς μιλάει γιά τήν σχέση του μέ τήν τέχνη. Εὐγνωμονῶντας τούς γονεῖς του πού ἀπό μικρό τόν μύησαν στήν τέχνη, μᾶς διηγεῖται τήν ἐξέλιξη τῆς σχέσης του μ' αὐτήν καί παραλληλίζει τήν τέχνη μέ τήν ἐπιστήμη του. Μιμούμενος τούς γονεῖς του, ἔγινε κι αὐτός συλλέκτης εἰδῶν τέχνης. Λέει μάλιστα πώς στό σπίτι του ἔχει καμιά δεκαριά βιβλία φυσικῆς καί πάνω ἀπό διακόσια πενῆντα βιβλία γιά τήν τέχνη.

 

Ὅταν τελείωσα τό βιβλίο ἤμουν ἔμπλεος ἐνθουσιασμοῦ. Διάβασα 390 σελίδες φυσικῆς τήν ὁποία γνωρίζω ἤδη πολύ καλά. Ὅμως οὔτε στιγμή δέν βαρέθηκα νά διαβάζω τίς περιγραφές, τίς ἐξηγήσεις, τά παραδείγματα. Τό βιβλίο αὐτό ἀποκαλύπτει τήν μεγάλη ἀγάπη τοῦ Lewin γιά τή φυσική καί τόν διακαή πόθο του νά τήν μεταδώσει σέ ὅσο τό δυνατόν περισσότερους. Σκεφθεῖτε ὅτι αὐτός ὁ καθηγητής ἔκανε τά ἴδια πειράματα ἐπί δεκαετίες καί πάντα μέ τόν ἴδιο ἐνθουσιασμό τῆς πρώτης φορᾶς.

 

Φοβᾶμαι πῶς δέν μπορῶ νά σᾶς μεταδώσω τόν ἐνθυσιασμό μου ἀπό τήν ἀνάγνωση τοῦ βιβλίου. Ἴσως βοηθήσει ἡ παράθεση κάποιων πειραμάτων ἤ ἀποσπασμάτων. Διαβάστε:


- Ἀπό πόσο μακρυά μπορεῖς νά κλέψεις ποτό μέ καλαμάκι;


- Μέχρι πόσο βαθειά μπορεῖς νά καταδυθεῖς μέ ἀναπνευστῆρα;


- Πῶς μπορεῖς μέ λάστιχο ποτίσματος νά σχηματίσεις δευτερεῦον οὐράνιο τόξο;


- Πειραματική ἀπόδειξη πώς τό βάρος τοῦ ἐκκρεμοῦς δέν ἐπηρεάζει τήν περίοδο ταλάντωσης.

 

Ὁ ἴδιος στόν ρόλο τοῦ βάρους φαίνεται στή φωτογραφία τοῦ ἐξωφύλλου.

 


- Ἀρχή τῆς διατήρησης τῆς ἐνέργειας. Ἀπόδειξη μέ μία μεταλλική σφαῖρα βάρους 15 κιλῶν, ἡ ὁποία ταλαντώνεται μέχρι τό πηγούνι τοῦ Lewin.


- Διαφορά δυναμικοῦ μεταξύ τοῦ καθηγητῆ κι ἑνός φοιτητῆ, τόν ὁποῖο προηγουμένως ἔχει μαστιγώσει μέ γούνα γάτας.


- Ὅταν τελειώνει τό μάθημα ἠλεκτρομαγνητισμοῦ μέ τίς ἐξισώσεις Maxwell, τό γιορτάζει μοιράζοντας στούς φοιτητές του λουλούδια.

 

Ἀποσπάσματα:

 


- Καί ἐξαιτίας τοῦ ἠλεκτρισμοῦ ἡ διαφανής μεμβράνη τροφίμων διπλώνεται γύρω τους καί τά προστατεύει, ἡ ταινία συσκευασίας κολλάει στά ἀντικείμενα καί τό περιτύλιγμα ἀπό σελοφάν δίνει τήν ἐντύπωση ὅτι ἀρνεῖται ἐπίτηδες νά ἀφαιρεθεῖ ἀπό τό κουτί μέ τά σοκολατάκια.


- Ὁ σκοῦφος καθώς τρίβεται μέ τά μαλλιά σας, τούς ἀποσπᾶ πολλά ἠλεκτρόνια, ἀφήνοντας ἔτσι τίς τρίχες θετικά φορτισμένες καί μέ διακαή τήν ἐπιθυμία νά σηκωθοῦν ὄρθιες.


- Γιά νά εἶστε σέ θέση νά ἀκτινοβολεῖτε δέκα ἑκατομμύρια τζάουλ τήν ἡμέρα, πρέπει νά λαμβάνετε ἡμερησίως ἀπό τήν τροφή σας 2.400 χιλιοθερμίδες. Και ἄν τρῶτε πολύ περισσότερο φαγητό, ἀργά ἤ γρήγορα θά πληρώσετε κάποιο τίμημα. Τά μαθηματικά ἐν προκειμένῳ εἶναι ἀμείλικτα, ὅπως πάρα πολλοί ἀπό ἐμᾶς γνωρίζουμε ἀλλά καταβάλλουμε προσπάθεια νά ἀγνοοῦμε.

 

Ἡ ἀπόλαυση τοῦ βιβλίου δέν μειώνεται ἀπό κάποιες τυπογραφικές ἀβλεψίες, ἀλλά σαφῶς ἐνισχύεται ἀπό τήν ὑπέροχη μετάφραση.


Ἐν κατακλείδι: ἕνα ἐξαιρετικό ἀπό κάθε ἄποψη βιβλίο, τό ὁποῖο μοῦ χάρισε ἕνα χαμόγελο διαρκείας.

 

Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια